GEMİ İNŞA SEKTÖRÜ VE YAN SA İKİ AYDA BİR YAYINLANIR• MAYIS-HAZİRAN 2008• YIL1• SAYI www. dogayayni.cam Röportajlar ...J ..:ı ...J J ~J-=9JJ CJubJax PEısJan ...ı S-J~jJJJ JjJ~ ~
CIEDU( ŞIRKEJ1MIZ BiRGEDiHKOLDiNG A.Ş KURULUŞUDUR tesisatınızdaki gerçek güç Üstünkaliteliyerli üretim• Hızlı teslimat• Satış sonrası hizmetgüvencesi • Glob Vanalar • Metal Körüklü Glob Vanalar • Pistonlu ve Denge Pistonlu Vanalar • Küresel Vanalar • Doğalgaz Küresel Vanaları • Kelebek Vanalar • Çekvalfler (Lift) • Kumandalı Çekvalfler • Disco Çekvalfler • Pislik Tutucular • Kondenstoplar - Ters Kovalı Kondenstop - Şamandıralı Kondenstop -Termodinamik Kondenstop -Termostatik Kondenstop • Akış Gözlem Cihazı • Emniyet Ventilleri - Yaylı tipler - Ağırlıklı tipler • Yangın Hidrantları -Yerüstü - Yeraltı • Kompansatörler - Metal - Kauçuk • Pirinç Ürünler • Özel İmalatlar StandartgövdemalzemelerGi G25,GGG40.3G,S-C25C,22.8v.e paslanmazçelik'tir. Temsilciliklerimiz RIF©X idmıaı.~J MANKENBERG .--.___,, Kondenstoplar Emniyııt Ventilleri Basınç DüşürücOler GEDİK DÖKÜMVEVANA GEDiKDÖKÜMVEVANASAN.VETIC. A.Ş. YayalaCr ad.No:78 34916Pendik/lstanbul T:(0216)3071262Pbx F:(0216)3072868-69 termo@gedikdokum.com www.gedikdokum.com AdanaT.(0322)4585154 F:(0322)4585154 AnkaraT:(0312)2315750 F:(0312)2315659 ~ursa T:(0224)2251707 F:(0224)2251311 ızmir T:(0232)4216652 F:(0232)4216642 TrakyaGSM(:0533)9203826 KayserGi SM(:0533)9203827
Artık gemi boruları BorusanMannesmannBoru farkı ve kalitesiyleTürkiye'deüretiliyor,dünyaya ulaşıyor. İlerlemenin, gelişmenin en iyi yolu her zamanki gibi bir adım önde olmaktan geçiyor. CE 1015 CERTU31-20134-07 - ,\tAliU<rri'.f.OIVl.,ı;;;ıo:,, . lll!liID!II - ~BORUSAN MANNESMANN ıJ scylc:
MAYIS / HAZİRAN 2008 YIL 1• SAYI 2 ••••• İçindekiler _________________ _ 4 Haber 14 Röportaj Denizcilik Müsteşarlığı Gemi ve Tersaneler Genel Müdürü Yaşar Duran Aytaş 18 Yorum Tuzla Tersaneleri Türkiye için Örnek Model Olabilir/ Dr. Sedat Karabulut 20 Teknik Paslanmaz Çeliklerin Kaynak Kabiliyeti / Can Odabaş 28 Röportaj İTÜ Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Odabaşı 32 Denizaşırı Yeni Gemi İnşasında Patlama 38 Röportaj İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Bölümü Başkanı Prof. Dr. Metin Taylan 40 Güvenlik 44 Röportaj Erka Dizayn Gemi Mühendislik Hizmetleri Genel Müdürü Özer Kaymak 46 Ürün 48 Makale Dublex Paslanmaz Çeliklerin Gemi İnşaatında Kullanımı Prof. Dr. Nihat Tekin
GEMİ İNŞA SEKTÖRÜ VE YAN SANAYİSİ DERGİSİ Sahibi ve Sorumlu Yazıişleri Müdürü İsmail Ceyhan iceyhan@dogayayin.com Yazıişleri Müdürü Sertaç Aytaç sertacaytac@dogayayin.com Yazıişleri Uğur Doğan ugurdogan@dogayayin.com Reklam Müdürü Asrin Bakır Gerçek asrinbakir@dogayayin.com Reklam Sorumlusu Merve Koç mervekoc@dogayayin.com Abone ve Okur Sorumlusu Diler Sunay abone@dogayayin.com Grafik Altan üren Elif Cankan Hicran Sopaoğlu Sayfa Düzeni Ömer Duman Ulaştırma ve Dağıtım Yavuz Erdoğan Baskı ve Cilt Altan Basım Ltd. Yüzyıl Matbaacılar Sitesi / Bağcılar Tel: 0212. 629 03 74 Yayınlayan Doğa Yayıncılık ve İletişim Hizmetleri San. ve Tic. ltd. Şii. - dsyg OOQ,ı,S(J(Toııııcı..TAYINGAUiA,I Yönetim Yeri: Ali Nazım Sk. No: 30 Koşuyolu 34718 Kadıköy/İSTANBUL Tel: 0216 327 80 10 Fax: 0216 327 79 25 lnternet: www.dogayayin.com E-posta: info@dogayayin.com Fiyatı: 4.50 YTL. Yıllık Abone: 25.00 YTL. © 2008 Doğa Yayıncılık ltd. Şii. ISSN:1307-9204 2 ayda bir yayımlanır. ~ Sektöre! Yayıncılar 1 ,u,_1 cıe,noıııo.-,,. ~ www.Hyad.org TOm Tllrlılye'de cı.tıtılmaktadır. Basın Kanunu'na(16,• yerel sOreH yayındır Editör "Niyet", "Milli Hasletlerimiz" ve "Boyut" Dergimizin bu sayısında Denizcilik Müsteşarlığı Gemi inşa ve Tersaneler Genel Müdürü Yaşar Duran Aytaş'ı konuk ettik ... Gemi inşa sektöründeki güncel gelişmeleri ve sorunları özetleyen Aytaş'ın nezdinde tüm devlet kurumlarının da inşa sanayiinde yaşanan başarıları, yan sanayiiye de taşımak için gerekli düzenlemeleri yapacakları konusunda ciddi bir "niyet" olduğu görülüyor. Hem gemi inşa sanayiinin hem de bu sektöre hizmet ve ürün sağlayan yan sanayiinin sağlıklı, modern, Ar-Ge imkanlarına sahip ortamlarda faaliyet göstermesi sektörün geleceği açısından oldukça önemli. Altyapısı sağlam ortamlar, bugün yaşanan sorunların büyük kısmını -iş kazaları vs.- azaltabileceği gibi sektörün çehresini de tahminlerin çok ötesinde değiştirecektir. *** Diğer bir konuğumuz İTÜ Gemi inşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Odabaşı. .. Türk Loydu'nun uzun süre başkanlığını da yapan Odabaşı'nın bir akademisyen ve sektöre yıllarca hizmet vermiş bir kişi olarak yaptığı kayda değer gözlem ve teşhislerde "milli hasletlerimiz" önemli bir yer tutuyor. Röportajı keyifle okuyacağınızı umuyoruz ... *** "Denizaşırı" sayfalarımızda da Der Spiegel'de geçtiğimiz aylarda yayınlanan -kelimenin tam anlamıyla röportaj- bir yazıyı çevirdik. Röportajda da belirtildiği gibi, insana "boyut kavramı"nı yitirten Hyundai Tersanesi'nin odak noktasında olduğu yazı, okuyan üzerinde, tersaneyi görmese de aynı etkiyi yaratacak nitelikte ... Önümüzdeki sayıda görüşmek üzere ... Sertaç Aytaç sertacaytac@dogayayin.com tersane • mayıs-haziran 2008 3
Koç,Türkiye'ninEn Büyük MuharipGemiProjesine Başladı oç Topluluğu'nun gemi inşa sektöründe faaliyet gösteren şirketi RMK Marine, Türk özel sektör tarihinin en büyük muharip gemi projesini, 3 Mayıs 2008 tarihinde düzenlenen törenle başlattı. Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi M. Koç, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İçişleri Bakanı Beşir Atalay, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, Sahil Güvenlik Komutanı Tümamiral Can Erenoğlu ve Savunma Sanayii Müsteşarı Murad Bayar'ın katılımıyla gerçekleşen törende, üretimde ilk adım olan örnek blok kaynağı yapıldı. Törende açılış konuşması yapan Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi M. Koç, 2000'Ii yıllardan bu yana büyük bir gelişme gösteren Türkiye mega yat ve gemi inşa sanayisinin gelişmesini sürdürerek dünyada önemli bir yere geleceğine inandığını söyledi. "Sahil Güvenlik Komutanlığı için imal edeceğimiz gemilerde özel sektör muharip gemisi inşasında çok önemli bir aşama kaydediyoruz. Bu birikim sonucunda, ticari gemiler yanında askeri gemi inşasında da dünya pazarlarında yeni bir açılım imkanı kazanacağımıza inanıyorum" diyen Koç, askeri gemi inşasında kendi teknolojilerini geliştirmeyi ve daha da ileri giderek kendi markaları ile bu sektörde başarılı olmayı hedeflediklerini ifade etti. Milli imkanlarla inşa edilecek Sahil Güvenlik arama kurtarma gemileri, 2011'denitibaren Savunma Bakanlığı'nın hizmetine sunulacak. '\ Gemi İnşa Sanayii, 200 Bin Kişiye İstihdam Sağlayacak on beş yılda elde ettiği yüzde 360'Iık büyümeyle dünya ortalamasını dörde katlayan gemi inşa ve yat sanayi, Anadolu'ya yayılıyor. Sektör, yeni kurulacak tersanelerle Tuzla'ya sıkışıp kalmaktan kurtulacak. özellikle Karadeniz kıyıları, gemi inşa ve yat sanayine yeni bir açılım getirecek. Antalya'da düzenlenen Boatshow Fuarı'na katılan Denizcilik Müsteşarı Hasan Naiboğlu, yeni kurulacak tersanelerle ilgili bilgi verdi. Akdeniz ve Ege kıyılarında doğal SİT alanları ve kaplumbağa üreme bölgeleri çok olduğu için buralarda tersane projesinin az olduğunu, projelerin özellikle Karadeniz kıyılarında yoğunlaştığını belirten Naiboğlu, bütün tersanelerin faaliyete geçtiğinde yaklaşık 200 bin kişiye istihdam sağlanacağını söyledi. lBorşen Boru,Tube2008 Düsseldorf Fuarı'na Katıldı orşen Boru, alanında dünyanın en önemli ve büyük fuarlarından biri olarak gösterilen Tube 2008 Düsseldorf Fuarı'na katıldı. 31 Mart-4 Nisan 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilen fuara ilk kez katılan Borşen Boru, yüksek teknolojisi ile ürettiği TIG kaynaklı paslanmaz çelik borularını ve kalite laboratuvarını uluslararası platformda tanıtma imkanı buldu. üretimi dışında kendi bünyesinde bulundurduğu 18 bin çeşit paslanmaz çelik malzeme ile sanayinin en önemli çözüm ortaklarından biri olan Borşen Boru, yurtdışı tanıtım faaliyetlerine devam etmeyi ve önümüzdeki dönem de Ortadoğu, Rusya ve BDT ülkelerinde fuarlara katılmayı planlıyor. ı,r 4 tersane • mayıs-haziran 2008
İlk Metaphor68 Denize İndi bros Denizcilik ile Ender Dış Ticaret ortaklığıyla kurulan ve sektörde uluslararası bir marka olma hedefiyle yola çıkan Alen Yacht, Metaphor 68 modelini denize indirdi. Metaphor 68 modelini üreterek, birinci yatın teslimini gerçekleştiren Alen Yacht, ilk teknesini, Celtic futbol kulübünün başkanı Dermot Desmond'a teslim etti. Metaphor 68, sörvey ekiplerinin denetiminden başarıyla geçerek "Celtic Spirit" adıyla dünya denizlerine açıldı. Bu proje için dünyaca ünlü İtalyan firması Victory Design ile işbirliğine giden Alen Yacht, şimdiden aynı seride yer alacak olan Metaphor 82 ve Metaphor 108 için çalışmalarını başlattı.lCastrolMarine'denTemiz DenizlereDestek astrol Marine, DenizTemiz Derneği'nin (TURMEPA)denizleri yaşatma çabaları çerçevesinde koordine ettiği "Clean Up the Med" projesine tam destek verdi. Proje STH (Sualtı Temizlik Hareketi), Beşiktaş Belediyesi ve Fethiye Belediyesi tarafından da destek gördü. Castrol Marine Türkiye Ülke Temsilcisi Hakan Tuna, etkinlikler çerçevesinde yaptığı açıklamada şunları söyledi: "İyi bakılan ve iyi yönetilen gemilerde bile yağ sızıntısı meydana gelebiliyor. Bu nedenle Castrol Marine olarak, çevreye verilen zararı asgariye indirebilmek amacıyla, dökülme veya sızıntı riski taşıyan parçalarda kullanılabilecek, biyolojik olarak parçalanabilen bir ürün serisi ürettik. Denizcilik faaliyetleri sırasında çevrenin zarar görmesini engellemek için olumlu bir yaklaşım benimsememiz şart..." lBeşiktaş Denizcilik GrubuAkdeniz'in En Büyük TersanesiniKuruyor eşiktaş Denizcilik Grubu, Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi'nde, yılda 100 geminin bakımonarımını ve iki geminin üretimini gerçekleştirebilecek bir tersane kurmak için çalışmalara başladı. Beşiktaş Denizcilik Grubu'ndan yapılan açıklamaya göre, Yumurtalık Serbest Bölgesi'nde 320 bin metrekare alana kurulacak olan tersanede biri, uzunluğu 400, eni 70 metre; diğeri ise uzunluğu 350, eni 70 metre olan iki havuz yapılacak. Uçak gemisinin de havuzlanabileceği yapıda olması planlanan tersanede yılda 400 bin DWT'lik 100 geminin bakım ve onarımının yapılması ve iki geminin de üretiminin gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Yaklaşık 100 milyon dolara mal olması ve üç yıl içinde tamamlanması planlanan tersane, 3 bin kişiye de iş imkanı sağlayacak. lİ DÇ, Gemi Filosu Kuracak • zmir Demir Çelik Sanayi A.Ş. fabrikasındaki kapasite artırıcı yatırımlarını tamamladı. Bu yıl limanlarında 10 milyon dolarlık yatırım yapacak olan İDÇ'nin limanı revize ettikten sonraki ana hedefi ise geçmişte sahip olduğu deniz filosunu yeniden oluşturmak. Türkiye ham çelik üretiminin yüzde 3'ünü sağlayan İzmir Demir Çelik, çelikhane kapasitesini yüzde 55 oranında artırarak bir milyon 320 bin tona, haddehane kapasitesini ise yüzde 18.42 artırarak 900 bin tona yükseltti. ltersane • mayıs-haziran 2008 5
Jeanneau,Denizde Tanıtım GünleriDüzenliyor eanneau'nun Türkiye Genel Distribütörü Top Leisure Yat Satış ve Servis A.Ş., 31 Mayıs-1 Haziran tarihleri arasında İstanbul Ataköy Marina E-Ponton'unda "Jeanneau Denizde Tanıtım Günleri" düzenliyor. Ünlü çizim ustaları Garroni&Musio Sale ve Michael Peters ile Jeannneau tecrübesinin ortak çalışma ürünü olan Jeanneau Prestige serisinin sergileneceği tanıtım günlerinde, Jeanneau ekibi tüm motoryatlar ve yelkenli modeller hakkında da ziyaretçileri bilgilendirecek. Y" Türkiye,MegaYatta Yabancıların Gözdesi Mega yat üretiminde iddialı olan Türkiye, ucuz iş gücü maliyeti ve kalitesiyle yerli ve yabancı yatırımcıların gözdesi haline geldi. Deniz Turizmini ve Denizciliği Geliştirme Derneği (DENTUR) tarafından hazırlanan rapora göre yat ve tekne imalatında, Marmara ve Ege bölgeleriyle Antalya ve Kocaeli serbest bölgeleri öne çıkıyor. İstanbul, Antalya ve dünya markası haline geldiği kaydedilen raporda şöyle deniliyor: "Türkiye yat, özellikle de mega yat konusunda Avrupa mega yat tersanelerinde çalıştırılan işçilerin üçte birinden az iş gücü maliyetiyle uzmanlaşıyor. Avrupa'nın birçok büyük yat tersanesi mega yatların yapımı için Türkiye'de tesis kuruyor veya ortak giriBodrum'un mega yat yapımında bir şimlerde yer alıyor." 6 tersane • mayıs-haziran 2008 Med Marine'den Yeni Tersane ed Marine Holding, Adana Ceyhan Serbest Bölgesi'nde gemi tamir, bakım ve onarım tersanesi kurmak üzere 400 bin metrekare yer aldığını açıkladı. Kurulacak olan tersanenin büyük tonajlı gemilere de havuz hizmeti vermesi planlanıyor. S&P Müdürü Melis Üçüncü tarafından yapılan açıklamada, "Ceyhan bölgesi Botaş, BTC, Irak petrol boru hattı ile bölgede planlanan rafineriler ve Samsun-Ceyhan boru hattı ile enerji bölgesi olma yolunda hızla ilerliyor. Akdeniz konum olarak dünya üzerinde gemilerin Uzakdoğu, Kızıl Deniz, Akdeniz, Karadeniz, Cebelitarık ve Atlantik hattı üzerinde bulunan ana seyir güzergahını oluşturuyor. Bölgede hem yeni inşa hem de bakım onarım üzerine başka tersaneler de inşa ediliyor. Ceyhan Bölgesi'nin, önemli bir tersane lokasyonu olacağına ve Türkiye'ye önemli istihdam ve döviz sağlayacağına inanıyoruz" denildi. S&P Müdürü Melis Üçüncü Prima, İsveç'li alıcısına teslim edildi Med Marine Holding, Ereğli Tersanesi'nde Türkiye'nin ilk, dünyanın altıncı katalitik konvertörlü gemisi Prima'yı inşa ederek İsveçli alıcısına teslim etti. Med Marine'nin ve alıcı firmanın çevreye duyarlılığını gösteren bu donanım, gemide NoX emisyonlarını yüzde 90 oranında düşürme özelliğine sahip.
FORSEN MACHINERY SERViCE$ & TRADING INC. www.forsen.com.tr SENNEBOG3E0N5C+ Multihandler Alman SennebogenVinç/Elleçleme makinalarının Green Lineürün hattına bağlı makinalarından biriolanMultihandler 305C+, birçokfonksiyonbuünyesinde barındırmasıyla ön plana çıkan gözdebir makinadır. ÜstünAlmanteknolojisinignücünüher detayında gösteren 305 C+ bir çok ataçmanın kullanımına uygun olarak tasarlanmıştır. Loder kovası (hidrolik kavramalı, tırnaklı, tırnaksız seçenekleriyble raber). Hidrolikayarlanabilefonrklift bıçağı, Yüksekapasitesliulu/kurusüpürge ataçmanı, Tomruk ataçmanı, Kontrol panelli İnsan platformu(Manbasket). (Talebe bağlı olarakuzaktankumandalternatifli) Karküreme ataçmanı, Hurda ataçmanı (orangepeelgrab). Özeleklenebilenmakara donanımıyla beraber kullanılan kanca. TEK YETKİLİ ADRES; FORSEN MAKİNA SERVİS ve TİCARET A. Ş. FORSEN MAKİNA SERVİS VE TİCARET A.Ş. : - 5E{JılıEBDGEN CRANES SPECIAL MACHINES Exclusive Distributor in Turkey Fonksiyonların çeşitliliğinin yanısıra ataçmanların hidrolik pimler sayesinde kolaylıkla sökülüp takılabilmesi, sahalardakizaman kaybını büyükölçüde azaltmaktadır. SennebogeMnultihandle3r05C+, yüksekitme gücü olan bir loder olmasının yanısıra 9 metreyekadar uzayabiletenleskopibkomuve5tona kadar kaldırma kapasitesiyleistif alanlarında önemli yardımcınızdır. Fransa başta olmaküzere Avrupanın önemli konteyner limanlarında, konteyner ıçının dolumu ve boşaltılması işlemlerinde önemli rollerüstlenmektoelanMultihandler 305 C+ sizinde en önemli yardımcınız olacaktır. Başarılarınızda makinalarımız ve teknikekibimizldeestek olmayı ümit ederiz. craneLine Mebusan Yokuşu No:22 PK:34427 Fındıklı İstanbul-TÜRKİYE Tel:+902123932400 Fax:+902123932424 www.forsen.com.tre-mail:info@forsen.com.tr ı:: ... o - ::::ı .o ·;: - 1/1 c Q) -~ 1/1 ::::ı Ü >< w
Scaniave Volkswagen, Satış ve Servis Hizmetini Genişletiyor aradaki teknolojisini denizlere de taşıyan Scania ve Volkswagen, yetkili satıcı ve servis ~ ağının ilk etabını ta- •~ ~ mamladı. Doğuş Oto- ~' • motiv işbirliğiyle deniz - motorları sektörüne giİstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Samsun ve Mersin'de satış ve servis noktaları oluşturan Scania ve Volkswagen, kullanıcıların herhangi bir sorunla KaradenizGemi Tersanesi9. Gemiyi Denize İndirdi ren Scania ve Volkswagen, deniz motorları satış ve serkarşılaşmaları halin- nye'de faaliyet gösteren Karadede bir gün içinde onla- niz Gemi Tersanesi, inşa edilen 9. vis hizmetini 11 satış ve servis noktası kanalıyla yürütecek. ~ ra ulaşacak bir altyapı gemiyi Hollanda'ya göndermek üzehazırlamış. lGemi İnşa Sektörü Eğitimleri ■ zmir Anadolu Motor Teknik, Anadolu Denizcilik Meslek, Motor Teknik ve Motor Meslek Lisesi'nde dülileri katıldı. Toplantıda konuşan DTO İzmir Şubesi Başkanı Geza Dologh, Türkiye'nin denizci bir ülke zenlenen törenle, okulda yeni oluş- olabilmesi için tüm potansiyellere turulan "Otomotiv Boya Teknolojisi sahip olduğunu belirterek: "Biz deve Gemi Makineleri Makine Simila- nizci bir ülke yaratmak istiyoruz. törü" atölyeleri açıldı. Açılış töreni- Bunun için de denizci bir millet yane İzmir Vali Yardımcısı Sait Topoğ- ratmamız gerekiyor. İşte bu gençlelu, Konak Kaymakamı Ali Muhsin rimiz birikimleriyle, alana yönelik Nakipoğlu, Deniz Ticaret Odası (OTO) İzmir Şubesi Başkanı Geza Dologh, öğretmenler, öğrenci ve vekendilerini geliştirerek o hayalini kurduğumuz denizci milleti yaratacaklar" dedi. ~ Yalovalı İmalatçılar Gemi İnşa Sanayii Hakkında Bilgilendirildi alova'da Ticaret ve Sanayi Odası tarafından, üretim sektöründe yer alan üyelere yönelik bir toplantı düzenlendi. Toplantıda Yalova'da faaliyet gösteren imalatçılar, gemi inşa sanayisi hakkında bilgilendirildi. Yalova Ticaret ve Sanayi Odası (YTSO) Meclis salonunda yapılan toplantıya Yalova Ticaret ve Sanayi Odası (YTSO) Meclis Başkanı Cemil Demiryürek, Ofer Denizcilik İnsan Kaynakları Müdürü Derya İpek ve Blue Expert Denizci8 tersane • mayıs-haziran 2008 lik Şirketi Genel Müdürü Ahmet Çelik katıldı. Yalovalı imalatçıların gemi inşa yaA sanayisinde kullanılan ürünleri tanıması ve sektöre girme yolunda yapılabileceklerin konuşulduğu toplantıda yan sanayi ürünlerini konu alan bir sunum gerçekleştirildi. Makine sanayinde yer alan üyelere, sektörde yer alabilmeleri konusunda fikirler sunuldu. Toplantı, imalatçıların sorularının cevaplandırılmasıyla sona erdi. lre denize indirdi. 18 Mayıs Pazar günü düzenlenen gemi indirme töreninde konuşan Ünye Kaymakamı Osman Günaydın, "Ünye'ye yapmış olduğunuz istihdam katkısından ve Ünye'nin adını dünya denizcilik tarihine yazdırdığınızdan dolayı teşekkür ediyorum" dedi. Karadeniz Gemi A.Ş'yi bünyesinde barındıran Altıntaş Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hakkı Kan ise, "2004 tarihinde kurulmuş olan tersanemizde bugüne kadar yaklaşık 80 geminin bakım onarımının yanı sıra 8 adet gemi inşası tamamladık. Bugün burada denizle buluşacak olan tamamı Türk mühendis ve işçiliğiyle inşa edilmiş 135 metre uzunluğunda, 11.45metre eninde, 5.90 metre draft özelliğine sahip Bv klaslı olan gemimizi denize indirirken ayrı bir gururu da yaşamaktayız. Çünkü, bugün Atamızın bize emanet ettiği cumhuriyetin ilk kuruluşunda söylediği 'Denizcilik Türk'ün büyük ülküsü olmalıdır' sözünü yerine getirmiş bulunuyoruz. Bundan dolayı da çok mutluyum" diye konuştu. l-,,,.
akışkan kontrolünde gelecek ileri entegrasyon çözümlerinde ... konutlarda endüstride tarımda çevre teknolojilerinde enerji sektöründe Akıllı Kontrol Sistemleri ile Akışkan Kontrolü • Standart ve özel uygulamalar için pompalar • Hidroforlar • Elektrik kontrol panoları • Karıştırıcılar • Difüzôrler • Havalandırıcılar • Tanklar • Genleşme depoları • Filtreler • Vanalar • Ventiller • Kompansatôrler • Çekvalfler • Pislik tutucular • Vana aktüatörleri Temiz Enerji Üretimi • Rüzgar enerjisi sistemleri • Güneş enerjisi sistemleri • Hidroelektrik türbinleri • Yakıt pilleri ✓ 1959 yılından bugüne sürekli büyüyen, ı'" ı' DQQ Qı, il ✓ Yüksek performanslı malzemelerin optimum birleşimleriyle sağlanan fonksiyonel çözümler ✓ Her ürünü %100 kalite testinden geçiren, değer yaratan yenilikçi yaklaşımları su teknolojilerinde referans oluşturan İtalyan markası ✓ 0,5 - 200 HP arasında 1000'den fazla pompa tipi 30 yıl önce satılan pompa için dahi yedek parça temin edebilen kullanıcı dostu yaklaşımlar • lslak ve kuru rotorlu inline sirkülasyon pompaları • Dişli ve flanşlı tip eksene! emişli pompalar • Ayrılabilir gövdeli yatay pompalar • Açık çarklı tip yatay santrifüj pompalar • Yatay ve dikey tip paslanmaz çelik pompalar • Dikey milli türbin tipi pompalar • Jakuzi ve yüzme havuzu pompaları • Temiz su dalgıç pompaları ve elektrik motorları • Domestik ve endüstriyel tip hidrofor sistemleri • Yangın hidroforları ve sistemleri • Elektrik kontrol panoları Fevzi Çakmak Cad. No.32 Samandıra 34858 Kartal İstanbul T: 0216 660 01 30 F: 0216 660 01 33 inlo@ebitt.com.tr www.ebitt.com.tr Scalpeda M◄•■:fiil1Mii◄:■ 1•14•1•1M AKIŞKAN TEKNOLOJiLERİ "yaratıcı yenilikler"
DenizcilikSektörünün Sorunları AL TO'da Konuşuldu Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi tarafından yılda iki kez yapılan sektör buluşmaları kapsamında Aliağa Ticaret Odası'nda bir sektör toplantısı gerçekleştirildi. 2 Mayıs Cuma günü Aliağa Ticaret Odası seminer salonunda yapılan toplantıya Aliağa Kaymakamı Emir Osman Bulgurlu, Deniz Ticaret Odası İzmir Şube Başkanı Geza Dologh, Aliağa Belediye Başkanı Tansu Kaya ve Aliağa Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ender Özer katıldı. Deniz Ticaret Odası İzmir Şube Başkanı Geza Dologh yaptığı konuşmada sektörün yarınlara hazırlanması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi: "Aliağa, denizcilik açısından son yılların gözde yerlerinden biri. Buradaki gelişmeler sektörümüz açısından gurur veriyor. Biz burada sadece sorunları değil, geleceğe dair yöntem ve çözüm yollarını da konuşmak istiyoruz. Dış ticaret yüzde 43 artıyor. Dış ticaretin yüzde 90'ı deniz yoluyla yapılıyor. Öyleyse deniz trafiği artacak. Onun için diyoruz ki özel sektör bir an önce Alsancak Limanı'nı devralsın ve özel sektör bu yon yapsın." Aliağa Belediye Başkanı Tansu Kaya ise yaptığı konuşmada, Aliağa'nın bir sanayi deniz ticaret kenti olduğuna işaret ederek belediye olarak Nemrut Bölgesi'nin planlama çalışmalarını yürüttüklerini söyledi. Kaya, "Aliağa, önümüzdeki beş yılda doğrudan 10 milyar dolarlık yatırım alacak. Bu yatırımın çok büyük bölümünü liman, tersane ve enerji yatırımları oluşturacak. Ayrıca Çandarlı Kuzey Ege Limanı 10 milyon konteyner kapasiteli bir liman olarak planlanıyor. Bunlar olduğunda Aliağa, Türkiye'nin en büyük limanına ve tersanelerine sahip bir kent haline gelecek" dedi. llimanda en az beş yıllık bir projeksi- Aliağa Belediye Başkanı TansuKaya 10 tersane • mayıs-haziran 2008 İstihdam Geliştirme Kursu Sertifikalarını Binali Yıldırım Dağıttı alova Valiliği ve Altınova Tersanesi'nin birlikte düzenlediği ikinci dönem istihdam geliştirme kursunun sertifika törenine katılan Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, kursiyerlere sertifikalarını dağıttı. Yıldırım, törende yaptığı konuşmada 8 bin 400 kilometrelik sahillerde gemi inşa sanayini geliştirmek için bir "Tersaneler Master Planı" hazırladıklarını söyledi. Törende konuşan Yalova Valisi Yusuf Erbay ise bu bölgedeki çalışmaların ülkeye 4 milyar dolar döviz girdisi sağlayacağını belirterek, "2004 yılından beri yapılan çalışmalar ve bu çalışmalara paralel olarak bizim buraya sağlayacağımız iş gücüne yönelik başlattığımız kurslar bir hayli mesafe aldı. Burada düzenlenen iki kursla toplam 623 kişi iş sahibi yapıldı" dedi. lTuzla Tersaneleri Taşınacak mı? • stanbul Büyükşehir Belediyesi, imar ve Şehircilik Dairesi tarafından hazırlanan 1/25.000'lik plan taslağına göre, Tuzla'daki tersanelerin on yıl sonra kademeli olarak taşınacağını açıklandı. İBB imar ve Şehircilik Daire Başkanı Davut Çakır, hazırlanan taslağın henüz İBB Meclisi'nden geçmediğini belirterek, "Bu taslağa göre, Tuzla'daki tersaneler on yıl sonra kademeli olarak taşınacak. 2023 yılında burada tersane görmek istemiyoruz. On yıllık süre tersanecilerin aldıkları siparişler dikkate alınarak planlandı" dedi. l-
Yeni Tip KarakolBotuna İlk Kaynak Başbakandan ürkiye, ilk kez tamamen yerli muharip bir gemi inşa ediyor. "Yeni Tip Karakol Projesi"nin ilk iki botunun kaynak töreni Tuzla tersanelerinde gerçekleştirildi. Dearsan'ın tasarladığı botların komuta kontrol ve elektronik sistemlerini Habersan ve Aselsan yapacak. İlk botun kaynağını Başbakan Recep Tayyip Erdoğan yaptı. Erdoğan'ın ardından Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Metin Ataç da kaynak yaptılar. Dearsan Gemi inşaat Sanayii A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Baki Gökbayrak ise Türkiye'de askerı gemi inşası konusunda önemli bir dönüm noktasının yaşandığını söyledi. "v Fipa,MaioraModelleriniAntalya'da Üretecek ünyanın tanınmış mega yat firmalarından İtalyan Fipa Group, Maiora modellerini Antalya'da üretecek. Antalya Serbest Bölgesi'nde faaliyet gösteren Tacar Yatçılık ile anlaşan Fipa Group, Maiora yatlarını gelecek yıldan itibaren Antalya'da üretmeyi planlıyor. Tacar Yatçılık tarafından yapılan açıklamada, Maiora yatlarının üretimi için toplam 18 milyon Euro yatırım yapılacağı, inşa edilecek mega yatların her birinin Avrupa'da 13,5 milyon Euro'ya satılacağı belirtildi. ~y Exposhipping&Europort İstanbul Fuarı nuncu Uluslararası Denizcilik Fuarı Exposhipping-Europort İstanbul, 25-28 Mart 2009 tarihleri arasında, İstanbul Expo Center'da yapılacak. Fuarı, Deniz Ticaret Odası ve AHOY Rotterdam işbirliği ile düzenleyen NTSR Fuarcılık'ın yaptığı açıklamada, "Europort İstanbul 2009, yüzde 70'Iik büyüme hedefi ile 12 bin metrekare alanda, yeni uluslararası pavyonların da katılımı ile sınırlarını genişleterek denizcilik sektörünün karşısına çıkmayı hedefliyor. Europort İstanbul 2009'da armatörlük, gemi işletmeciliği, brokerlik, gemi kiralama, gemi acenteliği, gemi alım-satımı, tersane işletmeciliği, yeni gemi inşa-bakım-onarımı, konteyner taşımacılığı, lojistik hizmetleri ile gemi inşa yan sanayi firmaları ve ilgili bankacılık, finans, sigortacılık ile eğitim kurumlarından değerli isimler ve markalar bir araya gelecek" ifadeleri kullanıldı. ~v Gemi Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği'nden Açıklama emi Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu, 22 Mayıs Perşembe günü bir basın açıklaması yaparak, son günlerde basında yer alan haberlerle ilgili tepkisini dile getirdi. Açıklamada özetle şöyle denildi: "Son günlerde gemi söküm tesislerimizde iyi şeylerin yapılması, kimleri rahatsız etti bilmiyoruz. Gazetecilerin 'sizde son 7 senedir iş kazaları yaşanmıyor bu sorunu nasıl çözdünüz' diye bizden bilgi sorarken, şimdi ise yalan ve yanlış haberlerle sektörümüzü kötülemeye yönelik haberlerin servis yapılmasını anlamış değiliz. Bütün çalışmalarımız Denizcilik Müsteşarlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı denetiminde ve gözetimi altında yapılıyor. Ayrıca Uluslararası kuruluşlar olan IMO, ILO ve Basel yönetmelikleri doğrultusunda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Tesislerimizdeki küçük miktarlardaki atıklar için valilikten izinli geçici depolama alanımızın çevreye en ufak zararı söz konusu olamaz. 25 senedir faaliyette bulunan sektörümüz bu tip risklerle de karşılaşmamıştır. Atık Yönetim Merkezi kurarak bütün çalışmaların kontrol altına alındığı, sektörümüzde hiçbir olumsuz olay yaşanmadığı gibi, ülkemizde asbest riski ile karşı karşıya olan kurumlara da hizmet veriyoruz. Basında çıkacak bu haberlerin araştırılarak ve bilgi sahibi olunarak yapılması doğru haber yapmak adına daha sağlıklı olacaktır." ~,,.. tersane • mayıs-haziran 2008 11
www.makroteknik.com. tr
röportaj __________________________ _ Denizcilik Müsteşarlığı Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürü Yaşar Duran Aytaş: Tersanecilikteki başarı, yan sanayidede yakalanacak!" Denizcilik Müsteşarlığı Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü yoğun bir döneme girdi. Yapılan çalışmaları ve gelecek planlarını öğrenmek amacıyla bir görüşme yaptığımız Denizcilik Müsteşarlığı Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürü Yaşar Duran Aytaş, "Bir sonraki hedefimiz, tersanecilikteki başarının gemi yan sanayiinde de yakalanabilmesi için gerekli çalışmaları yapmak ve gemi inşa sanayiinin ihtiyaç duyacağı nitelikli eleman ihtiyacını karşılamak" diyor. 14 tersane • mayıs-haziran 2008 G emi inşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü'nün bugünlerde yaptığı çalışmaları özetleyen genel müdür Yaşar Duran Aytaş, bunlardan en önemlilerinden birisi· nin mevzuat çalışmaları olduğunu belirtiyor. Son yıllarda onlarca tersa· ne açılmasına rağmen bu tersanelere verilecek izinler hususunda Denizci· lik Müsteşarlığı'nın bir yönetmeliği olmadığını kaydeden Aytaş, tersane· lerde meydana gelen ölümlü kazalar da gündeme gelince tersanelere yö· nelik kapsamlı bir yönetmelik taslağı oluşturduklarını söylüyor. Taslak, sektör temsilcilerinin de görüşü alı· narak revize edilmiş ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görüşüne sunulmuş. Böylece tersanelerde çev· re, can ve mal emniyetinin en üst se· viyeye çıkartılması amaçlanıyor. Bu arada "Ticaret Gemilerinin Toni· latolarını Ölçme Tüzüğü" ve "Ticaret Gemilerinin Teknik Durumları Hak· kında Tüzük"ün de dili sadeleştirilmiş ve özellikle tonilato ölçümlerinin, ilgi· li bölge müdürlüğü veya liman baş· kanlıkları tarafından yapılmasıyla il· gili çalışmalar tamamlanmış ve ince· lenmek üzere Danıştay·a gönderil· miş. Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Mü· dürlüğü'nün diğer çalışması da bir
Veri Bankası oluşturulması. Gemi in· şa, gemi söküm, yat yapım, çekek ye· ri ve yan sanayiinin geliştirilmesi, desteklenmesi ve sorunlarına çözüm aranması amacıyla Gemi inşa ve Ter· saneler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, ül· kemizde gemi ve yat inşa sanayi, ge· mi söküm sanayi, gemi yan sanayi ve yat çekek faaliyetleri ile uğraşan fir· maların üretimleri ile ilgili istatistiki veri eksikliğini gidermek amacıyla Denizcilik Müsteşarlığı'nca internet tabanlı Gemi İnşa Sanayi (GİS) Veri· tabanı Programı hazırlanmış. Prog· ram, sektörün ilgili taraflarıyla hazır· lanan sorgulama formlarına dayalı internet tabanlı bilgisayar yazılımı aracılığıyla sektörde yer alan firma· ların bilgi girişine bağlı olarak istatis· tiki veri toplanmasını öngörüyor. Türkiye Tersaneler Master Plan Ça· lışması ise ülkemizin bulunduğu coğ· rafyada mukayeseli üstünlüklere sa· hip olabilecek tersane, gemi söküm, yat-gezinti teknesi yapım ve gemi in· şayan sanayi tesisi yatırımlarının bü· tünsel bir plan içinde gelişmesini sağlamak ve dünya pazarlarında bunların ürettikleri mal ve hizmetler· den hangilerinde, hangi ölçüde ve hangi şartlarda pay alınabileceğini gerçekçi bir şekilde belirlemek üzere Denizcilik Müsteşarlığı tarafından ihale yoluyla Türk Loydu İktisadi İş· letmesi'ne yaptırılmıştı. Bu planda dünya gemi inşa sanayiinde gelecek· teki yirmi yıl içinde ülkemizin alabile· ceği pay ve hedef ürünler belirlen· miş, alınması lüzumlu hukuki, idari, mali, eğitsel, finansal ve teknolojik tedbirler ile yeni tesis yerleşim yerleri tespit edilmişti. Söz konusu planın, bu sahaya ilgi duyan yerli ve yabancı yatırımcılar ile ülke bürokrasisi ve si· yasi erkine de önemli ölçüde rehber olabilecek mahiyette olduğunu ifade eden Yaşar Duran Aytaş, konunun uygulamasına yönelik Bakanlar Ku· rulu kararına sunulmak üzere bir ça· lışmanın yapıldığını belirtiyor. Yaşar Duran Aytaş yapılan çalışmaları şöy· le özetliyor: "Gümrükler Genel Müdürlüğü, sökül· mek üzere ithal edilen gemilerden çı· kan ana makine, jeneratör, sepera· tör, kompresör, ırgat. kreyn, filika, çapa, zincir gibi hurdaya ayrılmayıp satılabilecek her türlü parçanın ge· minin mütemmim cüzü olsa bile, Dış Ticaret ve Gümrük Müsteşarlığı'nın mevzuatına göre her parça için ayrı ayrı beyanname açılarak ithal edil· mesini istiyordu. Gemilerden çıkan yeniden değerlendirilebilecek malze· melerin hurdaya ayrılması, hem sek· törün uluslararası rekabet edebilirli· ğini azaltacak hem de devletin vergi kaybına neden olacak. Bu doğrultu· da, Gemi inşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü olarak bir dizi çalışma başlattık. Bu çalışmalar kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşlar ile Aliağa gemi geri dönüşüm bölgesin· deki firmaları bir araya getirdik. Ko· nu ile ilgili yapılan bir dizi toplantı ve yerinde tespitler neticesinde, tama· men Gümrük Müsteşarlığı ve Dış Ti· caret Müsteşarlığı'nın uygulamala· rından kaynaklanan sıkıntılar 3 Mayıs 2008 tarih ve 26865 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Gümrük Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Nihai Kullanım) (Seri No:7) ile giderildi." "Denizcilik Müsteşarlığı tarafından ülke kıyılarında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda dağınık halde ve iptidai şartlarda faaliyet gösteren tekne imalatı yapan işlet· melerin faaliyetlerini daha sağlıklı ve derli toplu yerlerde yapmalarını sağ· lamak amacıyla Milli Emlak Genel Müdürlüğü nezdinde çalışmalarımız devam ediyor. Böylece bu nevi tesis· lerin daha modern şartlarda ve sağ· lıklı ortamda hizmet sunmaları sağla· nacak." Tersanelerin verimliliğini artırmaya çalışıyoruz "Sektörde faaliyet gösteren firmala· rın alanlarında ve kullandıkları tekno· lojilerde rehabilitasyona gidilmesini tavsiye ediyoruz. Bu kapsamda ter· sane modernizasyonu için getirilen genel yerleşim planlarında, mutlaka bir gemi inşa mühendisinin kontro· lünden geçtiğini görüyoruz ve biz de değerlendirmemizi en kısa sürede yapıyoruz. Gerekiyorsa revizyon yaptırarak yatırımcıların işlemlerini kolaylaştırıyoruz. Ayrıca yeni gelen tersane taleplerindeyse büyük par· seller üzerine büyük tonajlı gemiler yapılmasını tavsiye ediyoruz. Bunun· la dünya gemi inşa sanayiinde önde olan ülkelere göre çok daha az ve· rimli olan tersanelerimizin verimleri· ni artırmayı hedefliyoruz. Yan sanayicilerin en büyük sıkıntısı, tersanele· re uzak yerlerde faaliyet göstermele· ri ve işlerini çok küçük alanlarda yap· maları. Bundan dolayı Türkiye Tersa· neler Master Planı'nda yaptığımız re· vizyonda, yeni kurulacak tersanele· rin hemen yanına gemi yan sanayi tesislerinin kurulması için alanlar ayı· rıyoruz." "Ülkemizde 2002 yılında 37 olan ter· sane sayısı 2008 mayıs ayı itibariyle 84 adede çıktı. 2002 yılında mevcut tersanelerin proje kapasitesi 550 bin DWT iken 2007 yılında proje kapasi· tesi 1,98 milyon DWT'ye çıkarak yak· laşık 4 kat büyüme sağladı. Mevcut projeler tamamlandığında 2013 he· defi 8,6 milyon DWT'ye ulaşıyor. 2003 yılından sonra yeni tersane ya· tırımları hızla arttı. Bu dönemde 108 adet tersane projesi başladı. Halen 65 proje devam ediyor. Yatırımı de· vam eden ve planlanan kuru havuz yatırımları tamamlandığında, 2013 yılında kuru havuz sayısı 14 adede ulaşacak. Yüzer havuz sayısı ll'den 18'e çıktı. Emek yoğun yapıya sahip olan gemi inşa sanayiinin istihdam tersane • mayıs-haziran 2008 15
röportaj TERSANE SAYISI 160 140 140 120 100 80 60 40 20 TERSANELERDEKİ iSTİHDAM DURUMU ..... 40.000 35.000 30.000 25.000 -~ 20.000 :,ı:: 15.000 10.000 5.000 o 2002 2005 kapasitesi ise son beş yılda iki kattan fazla arttı. 1998-2002 arasında tersanelerimiz 142 adet gemi teslim etmişken, 2003-2007 arasında 368 adet gemi teslim etti. 1998-2002 arasında tersanelerimiz 680 bin DWT gemi teslim etmişken 20032007 arasında 1,8 milyon DWT gemi teslim etti. 1998-2002 arasında tersanelerimiz 56 adet gemi ihraç etmişken 2003-2007 arasında 183 adet gemi ihraç etmiş. Deniz araçları ihracatımız 1998-2002 arasında 1,2 milyar dolarken 2003-2007 arasında 5,3 milyar dolar olmuş. Sektörün ih16 tersane • mayıs-haziran 2008 2006 2007 Mayıs 2008 racatı 4 kattan fazla arttı. 2002 yılında tersanelerimizin toplam siparişi 83 adetti. 2008 mayıs başı itibariyle tersanelerimizin toplam siparişi ise 265 adet gemiye ulaştı. Ülkemiz dünya yeni gemi inşa siparişlerinde dünya dördüncülüğünü koruyor. Mega yat inşasında ise dünya üçüncülüğüne yükseldik. Gelecek hedefimiz ise Türk gemi inşa sanayiinde dünya dördüncülüğünü korumak. Bir sonraki dönem hedeflerimiz ise tersanecilikteki başarının gemi yan sanayiinde de yakalanabilmesi için gerekli çalışmaları yapmak ve gemi inşa sanayiinin yakın gelecekte ihtiyaç duyacağı nitelikli eleman ihtiyacını karşılamak üzere eğitim konusuna yoğunlaşmak. Ülkemizin büyük tonajlı gemi inşa kabiliyetinin artırılmasına yönelik çalışmalar da gerçekleştireceğiz." "Tersane kazalarına bakıldığı zaman bunun en büyük nedenlerinin: Ülkemiz gemi inşa sanayi son beş yılda, yüzde 360 büyümesinden dolayı ortaya çıkan nitelikli ara eleman sorunu, Yine bu büyümeyi tetikleyen birikmiş siparişlerden dolayı tersanelerin kapasitelerini zorlamaları ve Tuzla'nın belli bir kapasiteden sonra bunu karşılayamaz olması, Tersanelere iş yapan taşeronlarla ilgili bir kriterin olmaması gibi hususlar göze çarpıyor" "Biz de bunun için eğitim faaliyetlerine önem verdik. Milli Eğitim Bakanlığı'yla koordineli bir şekilde 2003 yılından bu yana meslek liselerinin bünyesinde, gemi inşa ve yat sanayiine eleman yetiştirmek üzere 11adet yeni bölüm açılmasını sağladık. Göreve geldikten sonra tespit ettiğimiz problemlerden biri de bu meslek liselerinde öğreticilik yapan kişilerin, gemi inşası hakkında eğitime ihtiyaç duymalarıydı. Bunun için bu meslek liselerindeki tüm eğitimcileri istanbul'da toplayarak, sektörün de maddi ve manevi katkılarıyla bu kişilere ders verdirdik." "Tersanelerimizin ve tekne imal yerlerimizin diğer bir sıkıntısı ise genelinin imar planlarının veya ilgili idarelerinden alınmış inşaat ruhsatlarının olmaması. Maalesef bu sadece bizim sektörümüze has bir şey değil. Bunun için tersaneler yönetmeliğinde mevcut tesisler için geçiş süreleri konulmuş. Bazen de yeni kurulacak tersane veya tekne imal yerlerine ilgili belediye veya valilik sıcak bakmadı-
GEMi iNŞA PROJE KAPASiTESiNiN YILLARA GÖRE DE~IŞIMI lar. Özellikle navlun oranlarının uy· gun olduğu dönemlerde armatörler eski gemilerini hurdaya çıkarıp filo yeniliyor ve bu da yeni gemi inşasına olan talebi artırıyor. Bunun yanı sıra entegre taşımacılık anlayışının yayıl· ması ve dünya ticaretindeki değişim· lerin sonucu ortaya çıkan gemi tiple· riyle ileri teknoloji kullanılarak işlet· me verimini artıran yeni dizaynlar da gemi inşa talebini yükselten unsur· lar. Ticari amaçlara dayalı faktörlerin ötesinde, denizde can ve mal güven· liğinin sağlanmasını ve çevre koruma gereksinimlerinin uygulanmasını zo· runlu kılan uluslararası kaide ve kon· vansiyonlar artarak hızla yürürlüğe giriyor. Bunun sonucunda da bazı tip ve tonajlı gemilerin yenilenmesi zo· runlu hale geliyor. Diğer taraftan, özellikle gelişmiş ülkeler, geliştirdik· leri teknolojileri gemilere uygulamak üzere IMO bünyesinde yapılan alt ko· mite çalışmalarında, bu hususların uygulamaya konulması için gayret sarf ediyorlar. Özellikle Çin ve Hin· distan'ın yıllık yüzde 7'nin üzerinde büyümelerinden kaynaklanan enerji (ham petrol) ve hammadde (demir cevheri ve kömür) ihtiyaçlarından kaynaklanan artış da bu süreci tetik· liyor. Dolayısıyla dünya ticaret hac· mindeki bu artışın deniz ticaretine yansımasıyla da artan talep ve yük· selen navlun yeni tonajın inşa edil· mesini gündeme getiriyor." 2.500 1.984 2.000 1.811 .J ~ ;: 1.500 - - -10400-- a )( o o ~ 1.000 550 500 2002 2005 2006 2007 TESLiM EDiLEN GEMiLER 700,000 600.000 500.000 ~ 400.000 300.000 200.000 100,000 -ı K>y~~ GISBIR&ONM 2003 2004 ğından bu tesislerin yatırıma geçme· den alacakları izinler sekteye uğru· yor. Bu problemleri aşmak için çoğu zaman ekibimi alarak bizzat kendim bu yetkililerle konuşmaya gidiyo· rum." Dünya ticaret hacmindeki artış, deniz ticaretine de yansıyor "Gemi inşaa sanayi büyük bir gelişim gösteriyor. Bunun çeşitli nedenleri var... Dünya ticaret hacminin yakla· şık yüzde 95'i deniz yoluyla taşını· yor. Dolayısıyla zaman içinde dünya ticaret hacminin büyümesine paralel olarak deniz taşımacılığına olan talep de artıyor. Gemiler gerek teknik, ge· rekse ekonomik yönden ömürlü yapı· 2005 2006 2007 lardır. Çalışma şartları ve özellikle deniz suyunun korozif etkileri altında yıpranan gemiler yaşlandıkça bakım tutum ve onarım masrafları artıyor ve ekonomik verimliliklerini yitiriyor· Yaşar Duran Aytaş 1955 yılı Adıyaman doğumlu olan Yaşar Duran Aytaş ilk, orta ve lise eğitimini Adıyaman'da tamamladı. 1978 yılın· da İTÜ Gemi inşaatı Fakültesi'nden mezun olan Aytaş, profesyonel iş hayatına Marmara Transport'ta başladı. Yedek subaylığını Gölcük askeri tersanesinde Tekne Grup Müdürlüğü'nde proje subayı olarak yaptı. 1999 yılına ka· dar Pendik Tersanesi'nde, 1999-2003 seneleri arasında ---- da Haliç Tersanesi'nde görev aldı. 2003 yılında Türkiye Denizcilik İşletmeleri'nin ISM Dairesi Başkanlığı'na getirildi. 2005 yılı kasım ayında Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'ne genel müdür yardımcısı olarak atandı. Son altı aydır da Gemi inşa ve Tersaneler Genel Müdürü olarak görev yapıyor. tersane • mayıs-haziran 2008 17
yorum------------------------------ Dr. Sedat Karabulut Sağlık, Emniyet, Çevre Uzmanı Tuzla TersaneleriTürkiye için Örnek ModelOlabilir... Tuzla tersaneleri ile ilgili olarak kamuoyunda çok farklı görüşler var. Kimileri, ülkenin kriz beklentileri içinde olduğu bir dönemde, onbinlerce kişiye ekmek kapısı sağladığı için övgü ile bahsediyor; kimileri de yaşanan ölümlü iş kazalarına dikkat çekerek olumsuz görüş bildiriyor. Tersaneler ise kendi içinde bir çok problemle boğuşmaya devam ediyor. problemin çözümü konusuna durum tespiti ile başlayalım isterim. Mevcut Durum Tespiti Mevcut durum tespiti; veriler abartılmadan ve azaltılmadan bilimsel bir tabana dayandırılarak yapılır. Kullanılacak veri analiz yöntemi sektöre ve işletmeye uygun olacak şekilde seçilir. İki ana bölümden oluşur; "Risk Analizi" ve "GAP Analizi". Risk Analizi yapılırken, işyerinde bulunan fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynakları tek tek incelenir. Daha sonra, tehlikenin açığa çıkma olasılığıyla ortaya çıktığı zaman verebileceği zararın şiddetinin çarpıTABLO 1 Risk Puanı mından bir rakam elde edilir. Bu rakama ilgili tehlikenin risk skoru denir. Rakam 15 ile 25 arasında çıkarsa, acil önlem gerektiren yüksek riskli durum olarak değerlendirilir. Ölümlü iş kazalarının çoğu bu gruptaki tehlikeler nedeniyle oluşur (Tablo 1). GAP Analizi ise ulusal, uluslararası ve sektör ile ilgili kuralların gözden geçirilmesi ile yapılır. Bu analiz ile işyerinin mevcut durumunun, kanun ve kurallar çerçevesi içinde değerlendirmesi ve eksikliklerin belirlenmesi sağlanır. Burada kritik önemi olan iki konuyu mutlaka vurgulamak gerekir. Birincisi, bu süreçlerin başından itibaren sahibi ve sorumlusu, işveren veya şirket üst yönetimidir. Onların desteği ve ilgisi olmadan bir işyerinde doğru bir iş Sağlığı, iş Emniyeti ve Çevre (SEÇ) sürecinden söz etmek imkansızdır. İkincisi de, şirketi bugünlere taşıyan ve işin detaylarına hakim orta kademe yöneticilerin sürece mutlaka dahil edilmeleridir. Hem risk hem de GAP analizi yapılırken SEÇuzmanları, bu kişileri yanlarına almalı ve güvenlerini kazanmalıdır. SEÇ Planı Mevcut durum tespiti tamamlandıktan sonra, SEÇ uzmanları raporlarını üst yönetim ile paylaşır. Bu paylaşım sırasında bazı kilit orta kademe yöneticilerin toplantıda olmasında fayda vardır. Zira bu kişiler, üst yönetim planı onayladıktan sonra, alınan kararları sahada uygulayacak veya direnç gösterecek kişilerdir. KafalaBu problemlerin bir kısmı, ayrı ayrı işverenleri ve çalışanları ilgilendirirken, bazıları da ilgili tarafların tümünü etkiliyor. Bu yazıya konu olan ölümlü iş kazaları, tarafların tümünü ilgilendiren ve etkileyen ortak bir sorun. Bir tıp doktoru olarak uzun yıllar, çok uluslu firmalarda tam zamanlı işyeri hekimliği yaptım. Bu arada iş sağlığı ve emniyetini ilgilendiren bir konuda tez yazarak, doktora programını tamamladım. özel sektörde uzun yıllar mühendislerle birlikte çalıştım. Konusunda uzman yöneticilerin problem çözümü ile ilgili yaklaşımlarını yakından tanıdım, etkilendim. "Ya huyundan, ya suyundan" misali tersanelerdeki bu ortak Gerçekleşme Olasılığı Çok Çok Neredeyse İİi düşük (1) Düşük (2) Muhtemel (3) muhtemel (4) kesin (5) 41 u 41 Çok hafif 1 1 2 3 4 5 ... 41 C Hafif 2 2 4 6 8 10 1 ... ~ Ciddi 3 3 6 9 12 15 1 "' N Çokciddi 4 4 8 12 16 20 1 Felaket 5 5 10 15 20 ,_25 J - 18 tersane • mayıs-haziran 2008
rındaki soru işaretlerinin, daha sürecin en başında giderilmesi doğru olur. SEÇ Planı, aslında şirketin yapacağı SEÇ yolculuğunun yol haritasını oluşturur. Mevcut durum tespiti sonrası şirket yöneticileri, işletmenin harita üzerinde nerede olduğunu tam olarak görürler. Sonra da nereye gitmek istediklerini, bir başka deyişle SEÇ hedeflerini belirlerler. İşte SEÇ Planı dediğimiz şey bu iki yer arasındaki yolculuğun kimler tarafından, ne kadar sürede ve hangi bütçe ile yapılacağının ana hatlarının belirlenmesi işlemidir. Ancak şirket SEÇ hedefleri belirlenirken çok dikkatli olunmalıdır. Çünkü özkaynaklar ile uyumsuz, sektörün rekabet şartları ile örtüşmeyen veya ulaşılması zor hedefler, başarısızlık ihtimalini artırır. Ayrıca hedeflerin aylık, üç aylık ve yıllık olarak ulaşması gereken seviyelerinin önceden belirlenmiş ve takip edilebilir olması gerekir. Ara denetlenmeler ile bu yolculuğun nasıl gittiği izlenmeli ve raporlanmalıdır. Talimatlar, Fonnıtır, Kayıtlar Doğru SEÇ Uygulamaları SEÇ Planı uygulanırken en başta belirttiğimiz gibi, şirket üst yönetimi ile doğal liderlik özellikleri olan orta kademe yöneticiler SEÇ uzmanları ile sürekli iletişim halinde olmalıdır. Bunun en güzel yolu aylık SEÇ toplantıları ve yönetim ile birlikte yapılacak saha gezileridir. Toplantıların sekreterya işini SEÇ uzmanları yapar. Gündemi ve katılımcıları önceden anons eder, hedeflere ulaşma oranlarını ve denetleme sonuçlarını katılımcılarla paylaşır. Bu toplantılar SEÇ yolculuğunun nasıl gittiğini harita üzerinde incelemeyi sağlar. Yönetim saha gezileri ise, çalışma alanında nelerin değiştiğini görmemizi sağlar. SEÇsaha gezileri, yönetim ile mavi yakanın birbiri ile temas etmesine ve doğrudan görüş alışverişi yapılmasına imkan tanır. Ayrıca kişisel koruyucu malzemeleri ile iş sahasını gezen ve denetlemeler yapan üst düzey şirket yönetimi, çalışanlara bu konuya ne kadar önem verdiğinin mesajını verir. Motivasyon Kaynağımız Ne Olacak? Kısaca özetlemeye çalıştığım bu süreçler, zaman, emek ve para gerektiren işlerdir. Bu süreçlerin yaşanması için şirket sahiplerinin motivasyon kaynağı ne olacak?.. Ülkemiz SEÇtarihine baktığımız zaman, sadece hukuksal yaptırımların yeterli olmadığını söylemek yanlış olmaz. Bunun en somut örneklerinden birisi şu olabilir; "Umumi Hıfzısıhha" kanunu ile 50'den fazla personel çalıştıran işyerlerinde işyeri hekimi istihdam edilmesi, ilk olarak 1930 yılında zorunlu hale getirilmiştir. Aradan geçen 78 yıl süresince yürürlükte olan yasaya rağmen bugün, şirketlerin ancak yarısından biraz fazlası işyeri hekimi istihdam etmektedir. Bunun bir çok nedeni olabilir; ancak işverenin bu alana yatırdığı parayı, boşa giden bütçe olarak görmesi bence en önemli nedendir. Tersanelerde doğru SEÇ ugulamalarının aslında şirketlerin karlılığını artıran ve sürdürülebilir büyümeyi sağlayan stratejik bir iş ortağı olarak algılanması bu süreci tersine döndürebilir. Şirketler kar etmek üzere kurulmuş organizasyonlardır. Doğru SEÇ uygulamalarının sağlık ve sigorta giderlerini azalttığı, tazminat ve ceza riskini düşürdüğü, rakamlar ile ölçülür hale geldiği zaman, yöneticilerin bu alana bakışları değişmeye başlayacaktır. Bu alandaki çalışmalar ispatlıyor ki kazalar ve meslek hastalıkları şirketlerin sürdürülebilir büyümelerinin önünde gerçek bir engeldir. Haksız Rekabet Engellenmeli Yanlış SEÇ uygulamaları sadece şirketler için değil, ülke için de ciddi kayıplar oluşturuyor. Türkiye'de 2005 yılında yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıklarının maliyeti 21 milyar YTL olmuştur (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan ve AB tarafından desteklenen İSAG Projesi sonucu açıklanan rakam). Ülkemizde yanlış SEÇ uygulamalarının cezalandırılması yanında, doğru çalışmalar yapan başarılı işletmelerin ödüllendirilmesi gerekir. Bu sayede, hem ülkenin gördüğü zarar azaltılmış, hem de bu alana yatırım yapmayan şirketler ile yapanlar arasındaki haksız rekabet engellenmiş olur. Gelişmiş ülkelerde doğru SEÇ uygulamalarının desteklenmesi tesadüfi değildir. Örnek Model... Tuzla tersaneleri yaklaşık bir yıldır, ölümlü iş kazaları nedeniyle kamuoyu önünde zor günler geçiriyor. Bakanlık denetlemeler yapmak üzere müfettiş gönderiyor, işçi sendikaları eylem çağrısında bulunuyor, tersane sahipleri danışmanlara, koruyucu malzemelere ve işçi eğitimlerine kaynak ayırıyor. Bunlara rağmen ölümlü iş kazaları olmaya devam ediyor. Demek ki bir yerlerde ciddi bir hata yapılıyor. GİSBİR kendi üyelerinin arasındaki uyumu ve güç birliğini sağlamanın yanında, işçi temsilcileri, kamu görevlileri ve bu alandaki uzmanları bir araya toplayacak bir oluşumu yapabilecek imkanlara sahip. Bu ortak platformda oluşacak uygulamaya dönük çözüm önerileri, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının engellenmesi için, belki de Türkiye'deki bütün sektörlerde uygulanabilecek doğru bir SEÇmodelini oluşturur. Hepinize sağlıklı ve kazasız günler dilerim ... -.., tersane • mayıs·haziran 2008 19
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=