Tersane Dergisi 2. Sayı (Mayıs-Haziran 2008)

teknik ________________________ _ 1973 WCR-Delong Diyagramı'nı Schaeffler Diagramı'ndan ayıran en önemli özellik nikel eşdeğeri hesaplanırken yapıdaki azot (N) miktarının da göz önüne alınması ve sonucun ferrit yüzdesine ek olarak (FN-Ferrit numarası) ile belirtilmesidir. (Ni),.= % Ni + 30 % C + 30 % N + 0.5 % Mn Şekil 4: Krom Karbür Çökelmesi Sonucu Hassas Bölgede Oluşan Korozyon Ferrit numaraları, özellikle düşükseviyelerde, ferrit yüzdeleri ile yakın değerlere sahiptir. Günümüzde en sık kullanılan ve en sağlıklı sonucu veren diyagram Şekil-6'da belirtilen WCR-1992 Diyagramı'dır. ASME şartnamelerinin 1994-1995 kış döneminde yayınlanan eklerinde WCR-1992 Diyagramı WCR-Delong Diyagramı'nın yerini almıştır. Kabul edilen bu en son diyagramda krom ve nikel eşdeğerleri aşağıdaki formüllerle hesaplanmaktadır. Şekil 5: Niobyum Stabilizasyonu de, Ni eşdeğeri ise dikey eksende yer almaktadır. (Cr) q = % Cr + % Mo + 1.5 % Si + 0.5 % Nb (Ni),.= % Ni + 30 % C + 0.5 % Mn Schaeffler Diyagramı çok uzun yıllar kullanılmasına karşın, azotun (N) etkisini hesaba katmaması ve diyagramdan elde edilen verilerin, konusunda bilgili birkaç ölçüm uzmanı tarafından belirlenen ferrit yüzdeleriyle farklılıklar göstermesi nedeniyle (Cr),. = % Cr+ % Mo + 0.7 % Nb (Ni),. = % Ni + 35 % C + 20 % N + 0.25 % Cu run, "S" ve "P" miktarlarının çok dü- günümüzde etkinliğini kaybetmiştir. şük seviyelerde tutulmasıyla da giderilebilir, ancak bu durumda, çeliklerin üretim maliyetleri belirgin bir şekilde artacaktır. Sıcak çatlama riskine karşı dayanım elde edebilmek için yapıdaki ferrit miktarının en az o/o 4 olması önerilmektir. Ferritin varlığı AWS A4.2'ye göre kalibre edilen manyetik ölçüm aletleriyle sağlıklı bir şekilde belirlenebilir. Bunun dışında dolgu malzemesinin ve ana metalin kimyasal analizi biliniyorsa çeşitli diyagramlar kullanılarak da bir tahminde bulunmak mümkündür. Bu diyagramlardan en bilineni ve en eski olanı 1948 yılında SCHAEFFLER tarafından geliştirilen Schaeffler Diagramı'dır. Bu ~ W n ~ ~ D E ::, 18 ..--.---,--~--,--,..,------,,----,--,.----,---,--~-, ,..,---,--, 18 u / ,,,,. ,,, # / il> "' o 16 + z # ~ 14 1--+_,_+--,E.++-J,,L..,.L!, ½-4"7.A,1-; yy,.,,49-,ıc--,,<-ı.,<.,,.c..;,,c..,--1---1 14 + ~ 12 6--"',f-,~nJl-*,'17'>'7!½"½'7'iF7':,4"'.,,';,i"S-S.f7-'S,.ts,."S,f"'74,,.........j 12 + z # 10 V-,.,',f"+,H,;.":,!'7"7''77771~~>7".~n-$--SI f5.""~"-l--+----l-~ 10 18 20 22 24 26 28 30 (Cr)eş = % Cr + % Mo + 0.7 % Nb diagramda Cr eşdeğeri yatay eksen- Şekil 6: Katılaşma Faz Sınırlarını da İçeren WRC-1992 Diyagramı 24 tersane • mayıs-haziran 2008

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=