teknik PaslanmazÇeliklerin KaynakKabiliyeti Can Odabaş / Askaynak Pazarlama Hizmetleri Şefi P aslanmaz çeliklerin büyük bir bölümünün kaynak kabiliyeti yüksektir ve ark kaynağı, direnç kaynağı, elektron ve lazer bombardıman kaynakları, sürtünme kaynağı ve sert lehimleme gibi çeşitli kaynak yöntemleriyle kaynak edilebilirler. Bu yöntemlerin hemen hemen hepsinde birleştirilecek yüzeylerin ve dolgu metalinin temiz olması gerekmektedir. östenitik tip paslanmaz çeliklerin ısıl genleşme katsayısı karbon çeliklerinkinden % 50 daha yüksektir ve çarpılmaları en aza indirmek için bu özelliğe dikkat edilmelidir. Östenitik paslanmaz çeliklerin sahip olduğu düşük ısı ve elektrik iletkenliği kaynak açısından genellikle yararlıdır. Kaynak sırasında düşük ısı girdisiyle çalışılması önerilir. Çünkü oluşan ısı, bağlantı bölgesinden, karbon çelikleTablo 1:Ferritik Paslanmaz Çeliklerin Nominal Kimyasal Analiz Değerleri Türü UNS Kimyasal Anıllı Dqerkri (o/e) • Difer Numansı C Mn Si Cr Nl p s 405 S40500 0.08 1.00 1.00 11,5-14.5 0.04 0.03 0.10-0.30Al 409 S40900 0.08 1.00 1.00 I0.5-11.75 0.045 0.045 min6x,ıC-Ti 429 S42900 0.12 1.00 1.00 14.0-16.0 0.04 O.oJ 430 S43000 0.12 1.00 1.00 16.0-18.0 0.04 O.oJ 430F .. S43020 0.12 1.25 1.00 16.0-18.0 0.06 0.J5min. 0.06Mo 430FSc.. S43023 0.12 1.25 1.00 I6.0-18.0 0.06 0.06 min 0.15 Sc 430Ti S43036 0.10 1.00 1.00 16.0-19.5 0.75 0.04 0.03 min 5 X ~♦C • Ti 434 S43400 0.12 1.00 1.00 16.0.18.0 0.04 0.03 0.75-1.25Mo 436 S43600 0.12 1.00 1.00 16.0-18.0 0.04 om 0.75-1.25Mo min5x~IC-Nb+Ta 442 S44200 0.20 1.00 1.00 18.0-23.0 0.03 444 S44400 0.025 1.00 1.00 17.5-19.5 1.00 0.04 0.03 1.75-2.5 Mo ; 0.035 N 0.04 0.2 + 4 {o/, C+% N) • Ti+Nb 446 S44600 0.20 1.50 1.00 23.0-27.0 0.03 o.ıs N 18-2fM♦- S18200 0.08 2.50 1.00 17.5-19.5 0.04 o.ıs min. 18SR 0.04 0.30 1.00 18.0 0.04 2.0 Al; 0.4 Ti 26-1 S4462.5 O.Ol 0.40 0.40 25.0-27.5 0.50 0.02 o.oı 0.75-1.5 Mo: 0.015 N <E-Britcl 0.2 Cu ; 0.5 - Ni+cu 26-lli S44626 0.06 0.75 0.75 25.0.27.0 0.50 0.04 o.oı 0.75-1.5 Mo; 0.04 N 0.2CU:0.2-l.01i 29-4 S44700 O.Ol 0.30 0.20 28.0-30.0 O.IS 0.025 0.02 3.S-4.2Mo 29-4-2 S44800 O.Ol 0.30 0.20 28.0-30.0 2.0-2.S 0.025 0.02 3.5-4.2Mo Monit S44635 0.25 1.00 0.75 24.5-26.0 ].5-4.5 0.04 0.oJ J.S-4.SMo 0.3-0.6 Tı+Nb Sea-curc/ S44660 0.025 1.00 0.75 25.0-27.0 1.5-3.5 0.04 O.o3 2.S-3.SMo Sc-1 0.2+4(%C+%N) • Ti-+Cb ") Tek dcğcrlcr nuksimum dcğerludir • ") Gencio111'Uk.synakc:dilrmcyci-lntiinlcrolar1kkabul edilırkr (ASM Mctals Hındbook. 9. Baskı, Cilt J) 20 tersane • mayıs-haziran 2008 rinde olduğu kadar hızlı bir şekilde uzaklaşamaz. Malzemenin direnci yüksek olduğu için direnç kaynağında, düşük akım değerleriyle çalışılabilir. Ferritik paslanmaz çelikler Ferritik paslanmaz çelikler % 11.530.5 Cr, % 0.20'ye kadar C ve düşük miktarda Al, Nb, Ti ve Mo gibi ferrit dengeleyici elementler içerir. Bunlar her sıcaklıkta ferritik yapıdadırlar ve bu nedenle östenit oluşturmazlar ve ısı işlemle sertleştirilemezler. Bu grupta yer alan ürünlerin başında 405, 409, 430, 442 ve 446 gelmektedir. Tablo 1'de, bütün standart ve bazı standart dışı ferritik paslanmaz çeliklerin nominal kimyasal analiz değerleri listelenmiştir. Bu çeliklerin en karakteristik özelliği; kaynakta ve ısı etkisi altındaki bölgede oluşan ve kaynak dikişinin tokluğunda düşüşe neden olan tane büyümesidir. Ferritik paslanmaz çeliklerin kaynağında seçilen dolgu metalindeki Cr içeriğinin ana metaldekiyle aynı ya da ona yakın olmasında yarar vardır. 409 türü kaynak malzemeleri dolu tel olarak, 430 türü kaynak malzemeleri ise her formda üretilirler. Ös-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=