Nazenin V'in bazı boru devreleriyle ilgili çalışmalara kadar çok çeşitli alanlarda faaliyet gösterme fırsatı bulmuş. Dizayn konusunun öneminin Türkiye'de henüz yeni yeni anlaşıldığını ifade eden Erka Dizayn Gemi Mühendislik Hizmetleri Genel Müdürü Özer Kaymak, "Dizayn kelimesi Türk tersanecilik sektöründe çok uzun yıllardır var olan bir terim değil. Yakın geçmişte genelde projeler, çekmecelere atılan şeyler olarak algılanıyordu. Fakat son senelerde önemi anlaşılmaya başlandı. Geminin üretimi bilgisayar başında düşünülerek bitirilir. Geminin tersaneden çıktıktan sonra hayatına ne şekilde, ne kadar devam edeceği, karlılık oranı ve günlük masraf durumu gibi konulara ancak dizayn aşamasında çözülen sorunlarla olumlu cevaplar verilebilir. Dizaynı kötü olan bir gemi tersanede çok iyi koşullarda yapılsa da mutlaka sonraki yıllarda sorun çıkarır." diyor. Son yıllarda armatör ve tersanelerin dizayn firmalarına bakış açılarında önemli bir değişiklik olduğunu ifade eden Özer Kaymak, bu nedenle dizayn ofislerinin, tersanelerin en önemli yapıtaşlarından birisi haline geldiğini vurguluyor. özer Kaymak şu bilgileri veriyor: "Bir süre öncesine kadar dizayn işleri yurtdışı tabanlıydı. Tersanelerin Tuzla'ya geçmesinin ardından yaşanan gelişmeler bu sektörde biz mühendislerin dünyaya açılacak kapının anahtarlarını taşıdığımızı gösterdi. Fakat nedense bazı firmaların yurtdışına karşı marka takıntıları var. Zaman zaman yüksek meblağlar karşılığında yurtdışındaki dizayn firmalarıyla çalışıyorlar. Türkiye'deki dizayn firmalarıyla aynı işi, aynı kalitede yapan Avrupa firmaları bizden on kat daha fazla ücret istiyor. Bu anlamda onların büyümeleri, yatırım yapmaları bizden çok daha kolay oluyor. Özellikle Avrupa'daki bir dizayn ofisi, aldığı yüksek ücretlerle her türlü Ar-Ge çalışmasını ve yatırımını bize nispeten daha kolay yapabiliyor. Gemi dizaynında ana prensip en hafif, en hızlı ve en fazla yük taşıyabilecek dizaynı yapmaktır. Bu anlamda kullanılan ekipmanların büyük önemi var. Bu ekipmanların da teknolojileri her gün değişiyor. Eskiden devasa ana makineler kullanılırken, şimdi hacimleri oldukça ufaldı. Bunun yanında geminin hızıyla ilgili çok önemli bir etken de geminin formu. Bir takım yazılımlar var. Fakat Türk dizayn ofisleri bu detaylı yazılımları, fiyatlarının yüksekliğinden dolayı maalesef biraz uzaktan izleyebiliyor. Gemi inşa mühendisleri bir programcıyla çalışmalı. Fakat Türkiye'de gemi mühendisinin bir yazılımcı olması da gerekiyor." Tersanelerde de dizayn anlamında çok fazla iş çıkabiliyor "Yavaş yavaş bütün tersaneler kendi dizayn ofislerini de oluşturmaya başladı. Fakat bunların çoğu, yapılan dizaynın yorumlanmasına, kontrolüne, günlük sorunları çözmeye yönelik departmanlar. Türkiye'de şu an bir iki tanesi hariç yeni gemi dizaynını kendi bünyesinde yapıp o gemiyi üreten tersane bulunmuyor. Her ne kadar dizayn firmaları üretime yönelik her detayı tersaneye verse de tersanelerde de dizayn anlamında çok fazla iş çıkabiliyor." "İçinde bulunduğumuz sektör bütün dünyaya hizmet veriyor. Bu anlamda dünyadaki tüm gelişmeler sektörü bire bir ilgilendiriyor. Türkiye'deki ekonomik yapı çok değişken olduğu ıçın bu değişkenlikten kaynaklanan fiyat artışları çok fazla tırmanışa geçebiliyor. Yirmi milyon dolara yapılan bir gemi, iki ay geç aldığı ekipmanlar yüzünden bir buçuk katına mal edilebiliyor. Bu yüzden bir çok proje de geri çekilebiliyor." Bugün açılan tersaneler, seneler önce açılmalıydı "Gemi inşa sektöründeki canlanma daha üst seviyelerde olmalıydı. Geçmişte olması gereken büyüme bugünlerde normal seviyelere ulaştı. Şimdi açılan tersaneler seneler önce açılmalıydı. Sonuçta üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede yaşarken 2000'1i yıllarda Tuzla'ya sıkışmış bu sektörün ulaştığı başarılar hepimizi heyecanlandırıyor. AB'ye en yakın ülkelerden birisiyiz. İşçiliğimiz ve beyinlerimiz iyi. Tuzla'nın sıkışıklığından dolayı bu gelişme engellendi; fakat şimdi bir ivme yakaladık. Bence devlet de biraz hazırlıksız. Bu kadar büyük bir sektörün bakanlığı bile yok. Diğer bölgelerde açılan tersanelerle beraber kalifiye iş gücü anlamında sıkıntılar yaşanıyor." -. tersane • mayıs-haziran 2008 45
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=