Gemi Üretim Prosesleri Esnasında Ortaya Çıkan Tehlikeler ve Alınması Gereken Tedbirler / 2. Bölüm

KESME İŞLEMİ

İşin Tanımı: Gemiyi oluşturacak parçaların otomasyon, nümerik kontrollü tezgâhlarda ve/veya manuel olarak, yapılan nestinge göre kesilmesi işlemidir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Kesme esnasında çıkan metal tozlarının havaya karışması,

* Kuru kesim işlemlerinde parçanın ısınması,

* Kesme sırasında çapak-alev oluşması,

*Kesme esnasında bağlantı hortumlarından gazların sızması,

* Oksijen kesiminde sac ve havuzdaki su arasında oluşabilecek gaz sızıntıları, gaz yoğunlaşması ve sıkışması,

* Kesme tezgâhlarının uygun topraklanmaması,

* Makinenin kasnak dişli pervanelerinin döner kısımlarının açıkta olması ve makine koruyucularının olmaması,

* Kesme makinesinin uygun bir şekilde konumlandırılmaması,

* Kesme işlemini yapan operatörün dikkatsizliği,

* Makinelerin hareketli kısımlarından yaralanma,

* Kesme havuzu üzerine sac yerleştirme esnasında mıknatıstan kaynaklanan mekanik arızalar,

* Oksijen, argon ve propan hortumlarının standart dışı olması, zamanla yıpranması ve doğru bağlantıların yapılamaması,

* Şalopaların geri tepme tertibatının olmaması,

* Oksijen, argon ve propan tesisatlarına uygun tanımlama yapılmaması,

* İşçilerin yaptıkları iş konusunda eğitimsiz olması,

* Kesme yapılan ortamda yangın tertibatının olmaması,

* Kesim sonrasında oluşan çamurun çevreye zarar vermesi,

 

Alınması Gereken Önlemler

* İşlemlerden dolayı kaynaklanan toz ve zerreciklerin emisyon ölçümleri belirli periyotlarla yapılmalı ve bu ölçümlerin sınır değerlerinin altına çekilmesi için gerekli tedbirler alınmalı,

* Kuru kesim işlemlerinde malzemenin sıcaklığına karşı uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalı ve/veya mümkünse sulu kesim işlemi tercih edilmeli,

* CNC kesme işlemi ıslak bir ortamda yapılmalı ve bu işlemden dolayı oluşan metal tozlarının, ıslanıp çamur olması ve dibe çökmesi sağlanmalı,

* Kesim sırasında ortaya çıkan metal atıklarından oluşan çamurun uygun bir şekilde bertaraf edilmesi sağlanmalı,

* CNC?de kesimden dolayı oluşan zehirli gaz atığının uygun bir havalandırma ve emme tertibatı ile ortamdan atılması sağlanmalı,

* Kesme tezgâhı uygun bir şekilde konumlandırılmalı ve topraklanmalı,

* Kesme tezgâhı koruyucu aparatları kesme esnasında kullanılmalı,

* Kesme yapan işçiye yaptığı işle ilgili uygun eğitimler verilmeli,

* Kesme işlemi yapılan bölgede yangın söndürme cihazları uygun bir şekilde konumlandırılmalı,

* Kesme işlemi esnasında kullanılan şalomalarda geri tepme tertibatı bulunmalı,

* Oksijen, argon ve propan tesisatları farklı renklere boyanmalı ve tanımlanmalı,

* CNC tezgâhının ve mıknatısın periyodik bakımları yapılmalı.

 

EĞME İŞLEMİ

İşin Tanımı: Gemiyi oluşturacak parçaların otomasyon, nümerik kontrollü tezgâhlarda ve/veya manuel olarak teknik resme göre eğilmesi işlemidir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Eğme işlemi sırasında malzemenin çalışanlara çarpması,

* Eğme tezgâhlarının arıza ve periyodik bakımlarının yapılmamış olması,

* Eğme tezgâhlarının uygun topraklanmaması,

* Makinenin kasnak dişli pervanelerinin döner kısımlarının açıkta olması ve makine koruyucularının olmaması,

* Eğme makinesinin uygun bir şekilde konumlandırılamaması,

* Eğme işlemini yapan operatörün dikkatsizliği,

* Makinelerin hareketli kısımlarından yaralanma,

* Eğme işlemi sırasında elle yapılan taşımalarda oluşabilecek omurga sistemi rahatsızlıkları.

 

Alınması Gereken Önlemler

* Eğme işlerinde kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin kullanımları ergonomik olmalı,

* Eğme işlerinde kullanılan makineler ve ekipmanların periyodik bakım-tutumları zamanında yapılmalı,

* Eğme tezgâhı uygun bir şekilde konumlandırılmalı ve topraklanmalı,

* Eğme tezgâhında koruyucu sensörler kullanılmalı,

* Eğme tezgâhını kullanan operatöre uygun eğitim verilmeli.

 

ÖN İMALAT VE PROFİL HAZIRLAMA

İşin Tanımı: Yeni gemi inşasında ve/veya tamir proseslerinde blok, yaşam mahalli vb. lokasyonların ana yapıya montaja hazır hale getirilinceye kadar geçen süreç ön imalat ve profil hazırlama işlemidir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Kapalı mahallerde emniyetsiz çalışılması,

* Ön imalat esnasında kullanılan cihaz ve donanımların doğru kullanılmaması,

* Ön imalat safhasında boya, asit vb. kimyasal işlemlerin uygulanması,

* Atölyedeki kaldırma araçlarının emniyetsiz kullanılması,

* Ön imalat sahasında Jig üzerinde emniyetsiz çalışılması,

* Kantarma, kurtağzı, mapaların ve yardımcı kaldırma malzemelerinin emniyetsiz kullanılması,

* Kaynak sırasında oluşan yoğun gaz ve dumana maruz kalma,

* Atölyenin uygun aydınlatmaması ve havalandırmaması,

* Kurtağzı ile yüksek tonajda parça kaldırılması,

 

Alınması Gereken Önlemler

* Ön imalat atölyesindeki çalışma alanları, iş makinelerinin yürüyüş yolları belirlenmeli ve renkli olarak işaretlenmeli,

* Ön imalat atölyesinde çalışan vincin ve/veya kaldırılan yükün hareketi esnasında çalışanları uyarmak için, sesli ve yanıp sönen ışıklı ikaz sistemleri kullanılmalı,

* Ön imalatın yapıldığı yerler yüksek kaynak dumanı ile gürültüye maruz kaldığından havalandırma ve aydınlatma sistemleri iyi yapılmalı,

* Ön imalatta kullanılan makine ve donanımların atölye veya çalışma sahasındaki yerleştirilmeleri ve tesisatları uygun yapılmalı, (boya ekipmanlarının kaynak ekipmanlarından uzak bir bölgede kurulması gibi)

* Çalışanlara yaptıkları işlere uygun (maske, gözlük vb.) kişisel koruyucu donanımlar temin edilmeli ve bu ekipmanların doğru ve uygun kullanımı ilgili birimlerce denetlenmeli,

 

KAYNAK İŞLEMLERİ

 

Kaynak Ağzı Açma

İşin Tanımı: Ön imalat öncesi kesilen parçaların kaynak öncesi nüfuziyetli ve iyi bir şekilde kaynaması için U, V, Y, X gibi yöntemlerle şekillendirilmesi işlemidir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Kaynak ağzı açma işlemlerinde parçanın sıcaklığı,

* Bağlantı hortumlardan sızan gazlar,

* Mekanik olarak yapılan kaynak ağzı işlemlerinde operatörün dikkatsizliği,

* Şaloma ile yapılan kaynak ağzı işlemleri.

 

Alınması Gereken Önlemler

* Şaloma ile kaynak ağzı açılan parça işlem sonrası soğutulmalı,

* Mekanik kaynak ağzı makinelerin periyodik olarak bakımları yapılmalı,

* Mekanik kaynak ağzı makinelerini bu işte deneyimli kişiler kullanmalı,

* Şaloma ile kaynak ağzı açma işlemlerinde geri tepme valfi (Flashback arrestor ) kullanılmalı,

* Şaloma ile kaynak ağzı açma işlemlerinde uygun kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalı,

* Kaynak ağzı kesimine başlanmadan önce gaz hortumları kontrol edilmeli,

 

Kaynak

İşin Tanımı: Gemi saçlarının ve/veya blok haline getirilen parçaların, yardımcı metal üzerinden akım geçirilerek birbirlerine nüfuz ettirilerek birleştirilmesidir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Şebeke geriliminin yanlışlıkla veya bilgi eksikliği nedeniyle iş parçasına bağlanması,

* Topraklama hattının olmaması veya bağlantısının yapılmaması,

* Kaynak ekipmanlarındaki (kablo, kaynak pensleri vb.) izolasyon bozuklukları,

* Kaynak bölgesinde işçi için yeterli derecede konforlu alan olmaması,

* Kaynak yapılan bölgede yanıcı malzemelerin olması,

* Kaynakçının standartlara uygun kişisel koruyucu kullanmaması sonucu özellikle cildinin ve gözlerinin tahriş olması,

* Kaynak yapılan bölgenin kaynak sonrasına 3. kişiler tarafından dokunulması sonucu yanması,

* Karanlık ortamlarda yapılan kaynak işlemlerinde uygun aydınlatma kullanılmaması,

* Kaynak işlemi yapılan yerde uygun havalandırma olmaması,

* Kaynak için kullanılan elektrotun saca uygun olmaması,

* Kaynak yapan kişinin yaptığı pozisyona uygun sertifikasının

olmaması.

 

Alınması gerekli önlemler:

* Kaynak yapılacak bölge topraklanmalı,

* Mevzi hava emicilerinin ağzı kaynak noktasından 20-30 cm mesafede bulunmalı ve dikiş ilerledikçe onu takip edebilecek şekilde olmalı,

* Emicilerin gücü kaynakçı başına 10-25 m³/dak olmalı,

* Kaynak akım şiddetine göre uygun gözlük kullanılmalı,

* Kaynak yapılacak bölge temiz olmalı galvanizli parçaların kaynak işlemlerinde ek havalandırmalar yapılmalı,

* Kaynak kabloları dayanıklı kauçukla kaplanmış olmalı,

* Kaynak için gerekli uygun kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalı,

* Kaynak bölgesindeki kaynak dumanlarının karışımı 10-20 mg/m³?ü geçmemeli, bunun için lokal havalandırma ile kaynak süresince sürekli havalandırmalı,

* Kaynak yapılacak bölgeye kaynak tüpleri uygun tüp arabaları ile taşınmalı ve tüpler yere dik olarak konumlanmalı,

* Yatık durumda olan bir asetilen tüpü kullanılmadan önce en az 2 saat dik konumda tutulmalı,

* Arızalı olan regülatörler kullanılmamalı ve sadece tüpe ve gazın cinsine uygun regülatörler kullanılmalı,

* Kaynak işlemi sonrası kaynak pensesi kapalı ortamlarda bırakılmamalı,

* Kaynak yapılacak bölgenin çevresi kontrol edilmeli ve yeni boya yapılmış ortamlarda kaynak yapılmamalı,

* Parlayıcı ve patlayıcı malzemeler kaynak yapılacak ortamlardan minimum 5 metre uzaklıkta tutulmalı,

* Yüksekte yapılan kaynak işlemlerinde emniyet kemeri kullanılmalı,

* Yüksekte yapılan işlemlerde kaynak ateşinin düştüğü yerlerde kişilere ve malzemelere zarar verilmeyecek şekilde emniyet alanı oluşturulmalı ve parlayıcı ve yanıcı malzemeler

uzaklaştırılmalı,

* Kaynak yapılan bölgeler sıcak yüzey tabelası veya yazısı ile 3. kişileri bilgilendirilmeli,

* Kaynak yapılan ortamlar karanlık ise kullanılan aydınlatma 24 V olmalı.

 

MONTAJ İŞLEMLERİ:

Blok Montaj

İş tanımları: Panellerin birleştirilmesi ile blok oluşturulma işlemidir.

Blok imalatı sahasında oluşturulan bloklar sonra da kızak üzerine kaynakla birleştirilerek monte edilir.

 

Risklerin Belirlenmesi:

* Yükün askıda bekletilmesi ve montaj süresinde vinç ve ekipmanların yükü taşıyamaması,

* Blok montajındaki kurulan iskelenin mukavemetinin uygun seçilmemesi,

* Montaj esnasında yüksek yerlerde çalışma yapılırken yüksekten düşülmesi,

* Yükün askıda bekletilmesi sırasında yükün düşmesi,

* Takarya ve ekipmanların yanlış yerleştirilmesi,

* Montaj esnasında kapalı alanlarda kaynak dumanı oluşması.

 

Alınması Gereken Önlemler

* Montaj sırasında üzerinde durulan platform iyice sabitlenmeli,

* Üzerinde çalışılan platform ve/veya iskelenin korkulukları kesinlikle sağlam ve güvenli olmalı,

* Platform veya iskele, yüzeye veya blok cephesine sağlam zemine emniyetli bir şeklide monte edilmeli,

* Yüksekte yapılan montaj işlerinde düşmeye karşı paraşüt tipi emniyet kemerleri kullanılmalı,

* Montaj yapılırken kullanılan durdurucu aparatlar (takoz, takarya vs.) emniyetli bir şekilde sabitlenmeli,

* Askılı yüklerde hiç kimse yükün altında olmamalı ve gerekli emniyet tedbirleri montaj sahasında alınmalı,

* Yük dengeli kaldırılmalı,

* Yük kaldırılırken en az iki tarafından uygun donanımla bağlanmalı ve bağlama donanımları standartlara ve yükü taşımaya uygun olmalı,

* Rüzgarlı havalarda kaldırılma yapılmamalı, rüzgar gülü bulundurulmalı.