[1]. Ölçüm öncesinde ve sonrasında sac sıcaklığının ölçülmesiyle şerit metrenin sıcaklık farkından ne kadar etkilendiği hesaplanarak ölçümler işleme konmuştur. 1.3 Blok Eki (Erection) Aşamasında Kullanılan Ölçüm Metotları Montaj sırasında dikey ve yatay yönde enine çekmeler incelenmiştir. Bu yüzden bu işlem sırasındaki çekmeleri incelemek için dijital pergel yeterli olmuştur. 1.4 Kaynağı Etkileyen Parametreler Her aşama için elde edilen çekme verileri aşağıdaki altı parametre altında toplanmıştır. • Birleştirme tasarımı • Kaynak İşleminin Cinsi • Uygulama Yöntemi • Ek Pozisyonu • Malzeme Kalınlığı/Ağırlığı • Bağımsız değişkenler Bu parametrelerin bilinmesi, kaynak çekmelerini etkileyen mekanizmayı anlamak açısından önemlidir. Değişkenlerden herhangi birinin değiştirilmesi kaynak çekmesini etkileyecektir. Öte yandan bazı durumlarda bu parametreler birbiriyle ilişki içinde olabilirler. Örneğin, belli sac kalınlıklarına uygulanan ısı girdileri aynı olacağı için regresyon hesabı yapılırken ısı girdisi değil sac kalınlığı işleme alınmıştır. Ama bilinmektedir ki ısı girdisi çekme miktarına doğrudan etki etmektedir. Aşağıda kaynak çekmelerine etki eden parametreler hakkında daha detaylı bilgi verilmiştir. 1.4.1 Birleştirme Tasarımı Bu çalışmada iki ayrı birleştirme tasarımı için veri toplanmıştır. Bu 22 tersane • aralık 2012 tasarımlar Şekil 1.4 'te gösterilen uç uca ekleme ve bindirme kaynak tasarımlarıdır. Uç uca ekleme kaynakları, diğer adıyla alın kaynakları (butt weld) için iki çeşit kaynak ağzı vardır. Bunlar "kare" kaynak ağzı ve "V" kaynak ağzı olarak ifade edilir (Şekil 1.4). Uç Uca Kaynak (Alın Kaynağı) Bindirme Kaynağı (Fiilet Weld) Şekil 1.4: Birleştirme tasarımları 1.4.2 Kaynak İşleminin Cinsi Bu çalışmada Özlü Telle Gaz Altı Kaynağı (FCA W) ve Tozaltı Kaynağı (SAW) ile yapılan işlemler için sonuçlar toplanmıştır. Her ne kadar örtülü elektrotla da kaynak yapılıyorsa da kaynak çekmelerini incelediğimiz işlemlerde örtülü elekrot kaynağına çok seyrek rastlanmaktadır. Örtülü elektrot kaynağının kullanıldığı yerler, genellikle Gaz Altı Kaynak makinesinin veya Tozaltı kaynağının giremediği, torcun uzanmadığı veya kaynak pozisyonunun çok zor olduğu yerlerdir. Bunların dışmda ince işçilik gereken teçhiz işlemleri sırasında da örtülü elektrot ' sık sık kullanılmaktadır. 1.4.3 Uygulama Yöntemi Elde edilen çekme verileri yapılan kaynağın elle mi, yarı otomasyon kaynağı mı yoksa tam otomasyon kaynağı mı olduğuna göre smıflandırı lmıştır. Bunun dışında yapı lan panel birleştirme kaynaklarında yapılan kaynağın tek taraflı veya iki taraflı olduğu kayıt altına alınmıştır. Çünkü bu da çekme miktarını etkilemektedir. 1.4.4 Ek Pozisyonu Ek pozisyonları üç başlık altında toplanmıştır. Bunlar enine, boyuna ve dikine ek pozisyonlarıdır. 1.4.5 Malzeme Ağırlığı Yapılan deneylerde kaynak çekmeleri farklı malzeme kalmlıkları için sınıflandırılmıştır. İşlemler sırasmda malzeme kalmlığı yerine, o kalmlığa denk gelen 20 X 20 cm ebatlarındaki bir sacm ağırlığı birim olarak almmış ve regresyon işlemine öyle konulmuştur. Çizelge 1.1 'de hangi kalınlığın hangi ağırlığa karşılık geldiği verilmiştir. 1.4.6 Bağımsız Değişkenler Ara işlemler sırasmda kaynak çekme miktarını direkt olarak etkileyen faktörler bağımsız değişkenlerdir. Bu faktörler çalışma şartlarına Çizelge 1.1: Kalınlık-Ağırlık Çizelgesi KALILIK AĞIRLIK (KG) 0,6 1,872 0,8 2,496 1 3,12 1,3 4,056 1,8 5,616 2 6,24 2,4 7,488 2,5 7,8
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=