Yazan : Tommy Hertzberg / SP Fire Technology, İsveç Çeviren : Okan Yunusoğlu Taşımacılık sektörü hafif ürünlerin ve tasarımların öneminin arttığı bir sektördür. Kompozit veya alüminyum malzemeler kullanılarak toplam ağırlığı veya üstyapı ağırlığı azaltılan gemilerin ve yüksek sürat gemilerinin inşaa edildiği gemi inşaa sektöründe de bu durum geçerlidir. Yüksek sürat gemilerinde uygulamalar, maimahreç/hız ve dahi kıyı şeridine, dolayısıyla kurtarma servislerine yakın olması gereksiniminden ötürü sınırlandırılmıştır. IMO'nun (lnternational Marine Organization / Uluslararası Denizcilik Organizasyonu) çelik veya muadili malzemelerden yapılmış konstrüksiyonlar ile ilgili yönetmeliklerinden ötürü standart gemiler veya kıtalararası çalışan gemilerde çok uzun süre yeni malzemelerin kullanımı sınırlı kalmıştır. Bununla birlikte, Temmuz 2002'de denizde yangın güvenliği ile ilgili olarak yayınlanan SOLAS (Safety of Life At Sea / Denizde Can Güvenliği) yönetmeliği, en az çelik kadar yangın dayanımı gösteren yeni malzemelerin kullanımını serbest bıraktı. 46 tersane • mart-nisan 2008 Günümüzde denizde gerçekleşen ölümlerin yüzde lO'u yangınlar ve yangınlarda meydana gelen zararlardan dolayı olurken; yangın, çarpışma ve karaya oturmadan sonra sigorta masrafları arkasından üçüncü sırada yer almaktadır. Hiç kimse, yangın riskini azaltırken potansiyel ekonomik, çevresel ve gemi güvenli· ği kazanımlarına yönelik olarak hafif malzemelerin kullanımından faydalanmayı düşünmemektedir. Günümüzde pek çok gemi sağlamlığın devamından ötürü tamamen yüklü olsalar dahi yüksüz ağırlık taşımaktadır. Hafif malzemelerden inşaa edil· miş bir gemi üst yapısı, sağlamlığı artırırken, ölü yükü faydalı yüke çevirerek ekonomik ve çevresel fayda imkanı sağlar. Hafif malzemelerin denizde kullanılması yönünde pek çok teknik problemin çözülmesi gerekirken temel sorun yangın güvenliğini korumak ve artırmaktır. İsveç kökenli 3.5 milyon dolarlık proje (www.lass.nu), bu problemi 2005 yılından bu yana irdelemektedir ve bu sunum, şu ana kadar ulaşılan bazı sonuçlar ile hafif malzeme ve denizde yangın güvenliği problemini nasıl çözdüğümüzü göstermektedir. Arka Plan Hafif malzemelerin gemi inşaasında kullanımını düşünürken sadece teknik ve yangın güvenliği ilgili konuların çözümünü değil, uzun yıllara dayanan pratiğe dayalı gemi inşaa geleneği de göz önüne alınmalıdır. Sektör yapısı itibariyle geleneksel bir yapıdadır ve teknolojik yenilikler, testleri tamamlanmadan ve ekonomik faydaları tamamem doğrulanmamadan kabul görmemektedir. Ayrıca hem IMO yönetmelikleri hem de gemi ve kıyı klas kuruluşlarının tasarım kuralları, aşılması gereken engeller ortaya çıkartabilir. IMO'nun denizde güvenlik kurallarını içeren kural kitabı, ilk defa 1914 yılında doğrudan Titanik faciasının sonucu olarak yayımlanan SOLASl'dır. Kurallardaki büyük değişimlerin, genellikle eksikliklerin sonucu olan büyük faciaların ardından geliştirildiği belirtilmelidir. Bir örnek olarak Ropax bir gemi olan Scandinavian Star'da 1990 yılında çıkan ve 158 ki-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=