tapçığı yayınlanmıştır. Bu standartlar, yöntemin güvenli bir şekilde uygulanmasındaki gereksinimlerle, ilgili ekipmanları ve ölçüm yöntemlerini içermektedir. 2.1 Denize iniş öncesi hazırlıklar ve uyulması gereken kurallar Bu yöntemde temel amaç, kızak ister düz, ister eğimli olarak kurulsun gemileri mümkün olan en kısa sürede ek bir masrafa gereksinim duyulmadan denize indirmektir. Yapımı ve dış kaplama boyası biten bir gemide, balonla denize iniş için öncelikle alınması gereken önlemler vardır. özellikle kızak eğimi ve deniz içi dolgular en fazla önem taşıyan unsurlardır. Balonla denize indirme yönteminde, ideal kızak eğimi yüzde 0.75 ila yüzde 1.25 arasında olmalıdır. Ayrıca, kızağın son 30 metresinde ek bir eğimin olması da pratik açıdan yararlı olacaktır (eğimin yüzde 3 civarında olması ek bir yarar sağlar). Ancak, Türkiye'deki mevcut tersaneler bu gereksinimlere göre inşa edilmemiş ve genel olarak kızak eğimleri yüzde 5 civarında olduğundan ek tedbirler alınmak suretiyle balonla denize indirme yöntemi uygulanabilir. Geminin güvenli bir şekilde denize inebilmesi için gemi üzerinde, kızakta ve kullanılacak araçlarda aşağıda tanımlanmış olan çeşitli hazırlıkların tamamlanmış olması gereklidir [1]. 1) Dizayn su hattının altında kalan alanlar için tüm çalışmalar tamamlanmış ve kontroller yapılmış olmalıdır. 2) Gemi yüzeyinde kesinlikle çapak, kaynak artıkları ve benzeri pürüzlülükler bulunmamalıdır. 3) Bütün dış kaplama kaynaklarının kontrolü ve sızdırmazlık testi yapılmış olmalıdır. 4) Gemi ana boyutları ve bunlara göre yerleştirilmiş kana rakamaları kontrol edilmelidir. 5) Geminin iniş sırasında, iniş hattından sapmaması ve dümen altına girecek balonların patlama riskini azaltmak için dümen sabitlenmelidir. 6) Kızak yüzeyi üzerinde balonlara zarar verebilecek inşaat demirleri, demir parçaları ve sivri beton parçaları temizlenmelidir. 7) Kızak yolu yatay yönde pürüzsüz hale getirilmeli ve kot farkı 80 milimetreyi aşmamalıdır. Ayrıca, kızak yolunun yük taşıma kapasitesi uniform olmalıdır. 8) Gemi iniş yolu, sıkıştırılmış kum zemin ya da beton zemin vb. olabilir. Ancak, zeminin dayanma kapasitesi en az balonların çalışma basınçlarının iki katı olmalıdır. 9) Kızak yolu eğimli düz, eğrisel ya da bunların kombinasyonu şeklinde olabilir. Ayrıca eğim, geminin boyutlarına göre saptanmalıdır ve genel olarak 1/7 değerinden büyük olmamalıdır. Balonla denize indirme yöntemi düz zeminlerde de uygulanabilen bir yöntem olmasına rağmen kızak eğiminin yüzde 0.75 - 1.25 arasında olması tercih edilmelidir (Şekil 1). 10) Kızak boyu, deniz içinde de belli bir mesafe devam etmelidir. Kızak sonu deniz derinliğinin minimum D/2 olması gereklidir. Aksi takdirde iniş sırasında geminin kıç tarafı mastoriyi geçmeden karaya oturabilir ve gemi askıda kalabilir. 11) Gemi altında, vinç rayları gibi kaldırılamayacak tipte yapılar varsa bu alanlar çakıl ile doldurularak balonların rahat dönmesi sağlanmalıdır. 12) Balonlar yerleştirilmeye başlamadan önce kompresör vanalarının gemi çevresi boyunca yerleştirildiginden emin olunmalıdır. Gerekli durumda havası indirilen balonun acil olarak şişirilmesi gerekebilir. 13) Gemi baş tarafına, balonlar şişirildikten sonra gemiyi tutmak için kaynatılan mapaların montaj ve kaynağının sağlam olduğuna dikkat edilmeli, gerekirse mapa kaynaklarının UT'sinin bakılmasına dikkat edilmelidir. 14) Mapalara bağlanacak halatlar 0 0075-l 25 Denız ıçi dolgu huyu 40 m Deniz ıçı uçta dcrınlıl.: D / 2 m Sahilden ıtıbaren ilk 30 m DO 2_5- 3 O İlk 30 m'den sonra 0 oO75 - l 25 Şekil 1. Balonla denize indirmede kullanılabilecek ideal kızak yapısı tersane • ocak·şubat 2009 41
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=