19.8 metre uzunluğunda bir motorlu tekneye bağlanan Alfa Laval ayırıcısı, geminin her bir tankına bağlanır ve tanka girmeden önce yakıtı temizler. toz, katı parçacıkları ve suyu tek ha· neli mikronlarda ve moleküler form· da uzaklaştırmak üzere tasarlanma· mışlardır ve bu yönde yetersizdirler. Merkezkaç kelimesi bu filtrelerin su ve çamurları uzaklaştırmak yönün· deki adımlarından birini belirtse de, iki proses tamamen farklıdır; birbiri· ne karıştırılmamalıdır. Güvertesine çıktığım son iki gemi, 90 metrelik buzul keşif gemisi ola· rak uzun mesafeli seyahatlere uy· gun olan M/V Endeavour ile 305 metrelik yük gemisi M/V Ever Re· nown'du. Her iki gemi de haklı se· beplerden ötürü merkezkaç ayırıcı· !arla donatılmıştı. Denizde, en yakın limandan çok uzakta seyahat ederken kendi kendine yetebilme büyük bir önceliktir. Yakıt ve yağ için mer· kezkaç ayırıcılar bu bağımsızlığa katkıda bulunurlar. Çünkü filtreye ihtiyaçları yoktur. Az sayıda hareketli parçaları vardır ve aylar boyun· ca bakım ihtiyacı olmadan çalışmak için tasarlanmışlardır. Genel endüstri ve bilim camiasında merkezkaç ayırıcılar, kesme sıvısından şaraba, türbin yapından süt ürünlerine kadar her tür sıvının saf· laştırılması ve ayrıştırılması için be· nimsenmiştir. Ağırlıkla katı parçacık· !arın sıvıdan ayrılması gerektiği için biyodizel rafinasyonunun da merkezkaç ayırıcı için ideal olduğu kanıt· lanmıştır. Dizel, gemi operatörlerinin çoğu· nun endişelendiği bir yakıttır. Mer· kez kaç ayırıcı, son filtre olarak ihtiyacı tam karşılar; ancak merkezkaç ayırıcılar "hareketli" tasarımların· 40 yıllık bir merkezkaç ayırıcı halen daha kullanımda olup Kuzey Kutbu'ndan Antarktika'ya seyahatlere devam etmektedir. Yedek parçanın binlerce mil uzakta olmasından dolayı kısıtlı olduğu bu bölgelerde, yakıt temizliği çok daha kritiktir. dan ötürü ön filtre olarak kullanıma uygun değildir (Ön filtrenin hareketsiz bir parça olması daha emniyetli olmaktadır). Merkezkaç makineleri ince filtreler olarak "saflaştırma" işini yakıt filtreye girmeden önce yapar. üstte bahsedilen gemilerin ya· nısıra pek çok seyahat gemisinde de bu ekipmanlar kullanılır. Tek ihtiyaç duydukları bakım, periyodik olarak O-ring değişimi ve bazı modellerde içindeki çamurun temizlenmesidir. Öyleyse, neden merkezkaç maki· neleri dünyanın her yerinde denizci· lik endüstrisinde benimsenmedi? .. Tabii ki fiyatlarından ötürü. Bu ürün· ler hassas işleme ve gürbüz bir tasa· rım gereksinimlerine bağlı olarak yüksek fiyata malolurlar. Dizel yakıt temizlenmesi için kullanılacak en küçük Alfa Lava! ayırıcısı MAB 102 B 8.500 dolara satılırken, MIB 303, 10.000 ila 12.750 dolar arasında sa· tılır. İlave maliyet, geleneksel filtre sisteminin sorunlarından kurtulmak için çok daha iyi midir? Benim cevabım, gemi ihtiyaçlarına bağlı olmakla birlikte evet olurdu. Endüstriyel fil· trasyon içinde toz ve suyun müm· kün olan en yüksek güvenilirlik derecesi ve en az sorun ve bakım ihtiya· cıyla temizlenmesinde merkezkaç makineleri son söz olurdu. Bir gemi büyük bir tanka sahipse veya seyahat ettiği noktalarda bulunan yakıtın kalitesinin normalde ya da veya ge· mi sahibi tamamen emin ve etkin bir temizleme istiyorsa, merkezkaç ayı· rıcılar en iyi yaklaşım olacaktır. Özellikle okyanus aşan gemiler ve güç santralleri için bu ekipmanların maliyeti önemsizdir. Çünkü buralar· da uzun süre emin şekilde çalışırlar. Pek çok ünite 30 yıla rağmen halen daha çalışmaktadır. Bazı durumlar· da ise 50 yıla kadar çalışan makineler vardır. tersane • ocak-şubat 2009 35
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=