Tersane Dergisi 6. Sayı (Ocak-Şubat 2009)

Bilinen kıvrımlı selüloz filtreler toz, su ve çamuru tutmakta etkilidirler. Ancak kapasiteleri ve süzebilecekleri yakıt miktarı sınırlıdır. sökülerek temizlenmelidir. Filtreler asfalt, biyolojik katılar veya sudan tıkanmaları halinde, yabancı maddelerin geçişine engel olarak görevlerini yaparken yakıt akışına da engel olabilirler; bu durumda motor dalgalanabilir, düzensiz çalışabilir veya tamamen devre dışı kalabilir. Geleneksel filtre üzerinde, özellikle perdah veya ön yakıt filtrelemesinde benimsenmiş bir iyileştirme İlginçtir, De Laval'ın türbinler ve redüktörler üzerindeki çalışmaları mühendislik ve denizcilik dünyasında etki ederken, o zamanın en hızlı teknesi olan ilk buhar türbinli yat olan Turbinia, 1894 yılında deniz üzerinde denenmişti. De Laval'ın savurma teknolojisine kattığı yenilikler daha az ilgi çekmekteydi. 1878 yılında De Laval, ilk sürekli savurmalı süt/kaymak ayırıcısının patentini alise "santrifüj"dür... mıştı. Laval süt ayırıcı, tıpkı gene İsveçli mühendis ve kimyager kendisine ait vakumlu süt sağma Cari Gustaf de Laval, doğrudan bulu- makinesi kadar başarılı bir ürün olşun sahibi olmasa da, modern savur- muş ve her iki ürün de dünya genemayla ayrıştırmanın babası olarak linde lisanslı olarak üretilmişti. Sabilinmektedir. Kendi alanında bazı buluşların sahibi olan Laval, 19. yüzyıl sonlarında yüksek miktarda yağlama ihtiyacı olan redüktörlere sahip, yüksek hızlı, özel nozullu (De Laval Nozulları) buhar türbinleri üzerine çalışmıştı. Karşılaştığı sorunlardan biri, türbin yağının içinde katı parçacıklar ve buhar halinde suydu. Diğer istenmeyen maddeleri engellemek için güvenilir ve ucuz bir yöntem arayışında olan De Laval, daha önce bir ürün geliştirdiği ve farklı uygulamalarda başarıyla uyguladığı savurmalı ayrıştırma prensibinde karar kıldı. vurmalı ayırıcının süt ürünleri dışında ilk kez kullanılması balık yağı işleme alanında olmuştur. Bir salata kurutucusu merkezkaç kuvvetinin en basit ve açık örneğidir. Yıkanan yeşillikler hızla dönerek üzerindeki suyu etrafta bulunan deliklerden savururlar ve böylece yeşillikler nispeten kuru olur. Savurma, yerçekiminin yükseltici gibi çalışır. örnek olarak, yağ ve suyu iyice karıştırırsınız, çözelti bir süre için karışık kalabilir. Ancak yoğunluk farkından ötürü sıvılar tamamen olmamakla birlikte eninde sonunda ayrılırlar. Pek çok durumda bir çözelti tabakası kalır; bu durum özellikle yakıt, madeni yağ, ve su veya soğutucu akışkanlar için geçerlidir. Bu çözeltiyi bir merkezkaç makinesinde hızla çevirdiğimiz takdirde göreli zayıf olan yerçekimi kuvvetinin bu maddeler üzerindeki etkisi bir kaç bin kat artar. Bir merkezkaç makinesinin 7000 ve 9000 devir/dakika ile dönerken yerçekiminin 6000 katı kadar kuvvet yaratması şaşırtıcı değildir. Kıyas amacıyla söylenebilir ki, bir araçla viraj dönerken veya ani fren yaparken veya bir botla dalganın üzerinden kayarken 2 ve ya 3 kat yerçekimi kuvvetine maruz kalınır. İyileştirilmiş yerçekimi kuvveti sayesinde en küçük parçacıklar dahi sıvının üstünden sıyrılır. Merkezkaç makinesi üreticileri genelde dizel yakıttan ve yağlardan 5 mikrona kadar parçacıklarının sıyrılacağını garanti ederken, daha yüksek hızlarda 0.5 mikron kadar küçük parçacıkların da sıyrılabileceği söylenmektedir. İlaveten, merkezkaç makinesi, yakıt ve su gibi farklı yoğunluklardaki sıvıları da Kıvrımlı filtre, istenmeyen maddelerle tıkandığı zaman yakıt akışı azalır veya durur. Temizleme sistemi parça değişimine kadar işlevsiz kalır. Merkezkaç makineleri yakıt akışına engel olmadan tüm çamuru tutabilir. Bazı tipleri elle temizleme gerektirirken, bazıları kendi kendi temizler. tersane • ocak-şubat 2009 33

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=