de, artan yük kapasitesi kullanılarak daha kısa bir geri ödeme süresi yaratmak olasıdır. Maliyet kıyaslaması kapsamında bakım/amortisman/geri dönüşüm, daha az motor gücüne ihtiyaç vb. olasılıklar da göz önüne alınmalıdır. Yangın Emniyeti Konstrüksiyon emniyeti, LASS projesinde kullanılan hafif malzemelerin (alüminyum ve sandviç kompozit) sıcaklık arttığı zaman ve yeni malzemenin izolasyon kullanıldığı durumda oluşan düşük parlayacılığından ötürü yangınla ilgili en önemli sorundur. 200 °C civarında alüminyum yapısal gücünü yitirmeye başlarken sandviç yapıda bulunan PVC özü ile FRP Laminantı -100 °C yumuşar. Yani sandviç yapının dayanım/ağırlık oranını etkileyen en temel özelliği kaybolur. Bu malzemelerin kullanıldığı gemilerde yangın güvenliğini sağlamak üzere düşük sıcaklıkların korunması için özgün çözümler gerekmektedir. Bu çözümlere aktif (sprinkler gibi) veya pasif (yangın izolasyonu gibi) tekniklerle ulaşılabilir. Daha önce de belirtildiği gibi IMO tarafından, gemilerde yangın emniyetinin nasıl sağlanacağı SOLAS Bölüm il ve yeni Yönetmelik 17 Kısım F'te, eskiden olduğu gibi katı kurallarla değil, işlevsellik bazında anlatılmaktadır. Katı kurallar kitabı gemi inşaa malzemelerinin farklı klaslarını kullanımlarına göre şöyle sınıflandırmıştır: • A Klas Sınıfı: Genellikle güverte ve bazı bölmelerin (makine dairesi, kaçış yolları, merdivenler ve diğer yangın riski taşıyan bölgeler) konstrüksiyonunda kullanılır. Konstrüksiyonun, 60 dakika süreyle alevleri veya sıcak gazları geçirmeyecek şekilde teste dayanması gerekir. Ayrıca iç tarafda sıcaklık kısıtlamaları (T<180 °C) olabilir; A-X, X dakika için bir sıcaklık kısıtlamasını simgeler (X=0,30, 60). Yapı malzemesi yanmaz olmalıdır. • B Klas Sınıfı: Genellikle kamara rak adlandırılan bir sıcaklık profili (Şekil 6) gaz yakıcıları tarafından fırınlarda yaratılır ve konstrüksiyonun atmosferine uygulanır. Fırın Şekil 7'de (sol) görüldüğü gibidir; izole FRP sandviç bölmenin bir tarafına farklı nüfuziyet konstrüksiyonuyla veya koridor duvarlarında kulla- uygulanan alev, aynı şeklin sağındadır. nılır. 30 dakika alev testine dayanmalıdır. Sıcaklık kısıtlamaları içerebilir; B-X (X=0,15) Yanmaz malzemelerin kullanılması gerekmektedir. • C Klas Sınıfı: Düşük riskli bölgelerde kullanılır. Tek gereklilik malzemenin yanmaz olmasıdır. Numune yerleştirme cihazı Numune (ocağa qirmesi qereklr) izole slllndlrlk ocak. 750 °C sıcaklıkta tutulacaktır Hava akışı düzenleyicisi Şekil 5: ISO 1182'ye göre yanmazlık testi düzeneği Alev testi, Alev Testi Prosedürü (FTP) talimatına göre gerçekleştiriStandart ısınma eğrisi Zaman (dakika) Şekil 6: Büyük ölçekli ocak testinde güverte ve bölmenin sıcaklıkları standart ısınma eğrisi sıcaklık zaman Temelde, SOLAS talimatına ait bütün katı kuralları yok sayarak aktif yangın koruma tedbirleri veya diğer güvenlik araçlarını ekleyerek bu "ihlalleri" tazmin etmek mümkündür. Bununla birlikte, böyle bir yaklaşım güvenlik standardı sağlanması bakımından ağır bir sorumluluğu beraberinde getirir. LASS kapsamında benimsenen daha basit bir yaklaşım ise yanmazlıktan ayrı olarak A-, B-ve Cklas malzemelerin gereklerini karşılamaktır. Daha önce belirtildiği üzere, HSC talimatı yangını sınırlayıcı özellikleri ispatladığı sürece ıso1182'yi geçemeyen yapı malzemelerine izin vermektedir. Yani konstrüksiyon MSC.40(64)'e göre yapılalir. A-, B-veya C-klas sınıfında serti- cak testi geçmelidir ki bu test ısa fika alabilmek için malzeme, 750 0 C'ye kadar ısıtılarak ıso 1182'egöre test edilir. Bu testi geçebilecek malzemeler inorganik malzemelerdir. A-ve B-klas sınıfına girebilmek için, IMO Res.A(754)'e göre yapılan büyük ölçekli fırın testlerini de geçmek gerekir. Standart sıcaklık eğrisi ola9705 kapsamında yapılan oda köşesi testinin ısı ve dumanla ilgili zorunluluklar eklenmiş halinden başka bir şey değildir. Örneğin, uygun miktarda izolasyon ile kaplanmış bir sandviç konstrüksiyon MSC.40(64) testini geçer ve malzemenin HSC-işlevsellik denkliği bakımından A Klas tersane • mart-nisan 2008 51
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=