Dr. Sedat Karabulut Sağlık, Emniyet, Çevre Uzmanı Ölümlü İş Kazaları Tuzla tersanelerinde yaşanan ölümlü iş kazaları konusunda "kök neden analizi" yapmadan önce, mevcut durum hakkında bazı tespitler yapmakta fayda görüyorum: Türkiye'de özel sektör tersanelerinin, bir kaç istisna dışında yatırım ve işletme sermayesi yönünden sıkıntıları var. - Çalışan profili ise eldeki iş kapasitesine bağlı olarak değişmektedir. Sektörde özellikle nitelikli ara kademe personel sorunu yaşanmaktadır. - Kayıtlı istihdam üzerindeki aşırı yük, firmaları taşeronlaşmaya yönlendirmektedir. - Ayrıca Tuzla özel Sektör Bölgesi'nde yerleşmiş bulunan tersanelerin çoğunluğunda, modern metot. teknik ve teknoloji kullanımı sınırlıdır. 16 tersane • mart-nisan 2008 Bu durumun nedenleri içinde finansal problemler önemli bir yer tutmaktadır. - İşletmelerin yeni ve ikinci el gemi inşası-tamiri için her yıl yaklaşık 500-700 milyon USD kaynağa ihtiyacı vardır. Türk denizcilik endüstrisine finansman sağlayacak bir bankaya ihtiyaç duyuluyor. Ülke genelinde tersanelerimiz, hazine mülkiyetindeki araziler üzerinde ve kredi kullanımı sürecinde bu araziler ipotek edilerek teminat gösterilememektedir. Tersane arazilerinin kullanımı kira statüsünde olmayıp, irtifak hakkı tesisi statüsündedir. Söz konusu arazilerin kira statüsünde kullanım hakkı, astronomik irtifak hakkı bedel artışlarına sahip. Bu da yatırımcıyı oldukça zorlamaktadır. - Altı sene içinde sektör, kapasitesini yüzde 100 artırdı. 2003'te 37 olan tersane sayısı 2007'de 76'ya çıktı. Bu rakam 2009'un başında 138 olacak. Tersanelerin birçoğu da 2010 yılına kadar zaten dolu. Tersaneler hali hazırda çalıştıracak işçi bulamazken, yeni açılacak tersanelerle bu işçi açığı 40 bine ulaşacak. Tersanelerde işveren için tek bir işçinin bile alternatifi yok. Sağlık, Emniyet ve Çevre (SEÇ) konularında danışmalık hizmeti verecek uzman kadro ile ilgili ciddi sıkıntılar mevcut. Ülkemizde kayıtlı işyerlerini düzenli şekilde denetleyebilecek iş müfettişi sayısı ise yeterli değil. Doğru SEÇ uygulaması için yatırım yapan firmalar ile diğerleri arasında haksız rekabet oluşmaktadır. Bu tablo ışığında Tuzla tersanelerinde yaşanan ölümlü iş kazalarının nedenlerini özetleyecek olursak; - Finansal problemler - Aşırı kapasite zorlanması - Gerekli modernizasyonun yapılamaması - Kalifiye personel açığı Doğru iş sağlığı ve güvenliği danışmanlık hizmetinin olmayışı - Denetleme yetersizliği gibi unsurları sayabiliriz. Ölümlü iş kazalarının son zamanlarda sıklaşmasının nedenleri öncelikle "zaman-duyarlılık" eğrisinden ve "kaza üçgeninden" bahsetmek lazım. Tablo açık; çok fazla şey söylemeye gerek yok. Kazalar sıklaştıkça duyar-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=