Tersane Dergisi 65. Sayı (Aralık 2020)

Tersane / Aralık 2020 17 tersanedergisi.com.tr bakalım. Bir yüzeri uçak gemisi ola- rak adlandırabilmemiz için, filo bazında hava aracı taşıyabilmesi, sorti yapılabil- mesi ve üs olarak kullanılması gerekir. Okyanusa kıyısı olan, ekonomik anlamda kendine ve dışa yeten, genelde de sömürgeci anlayışı benimsemiş ülke- lerin dönüşen dünyada hızla irtifa kay- bedip, demodeliğe doğru kayan han- tal, iri kütleli, savaş merkezli 20.yüzyılın deniz/savaş araçlarıydı bu gemiler. Bu pencereden bakıldığında Tür- kiye’nin ne böyle bir coğrafi yapıya uygunluğu, ne de insanlık dışı sömürge- ciliğe yakınlaşması oldu çağlar boyunca. O yüzden ülkemizin gider kalemi çok olan bu devasa yapıya ihtiyacı, yakın dünya normları içinde lüks, gele- cek dönem için ise gereksizdir. Diğer bir realite ise, böylesine bir maliyeti ülke ekonomimizin karşıla- yacak güçte olmadığıdır. Hatırlayın, geçmiş yıllarda Çin dahi bu masrafın altından kalkamayacağı için Rus eskisi Varyag gemisini eğlence gemisi beyanı ile almış, motoru dümeni olmayan bu platformu yedeklenmek suretiyle 2001’de boğazlarımızdan römorkörler eşliğinde çektirerek götürmüştü. Tabii ki, Çin’in büyüyen ekonomisi ve müsait coğrafyası için bu alışverişin anlaşılabi- lirliği mümkün. Varyag yeni vatanında önce Shi- lang ismiyle göreve başlasa da, sonra askeri yükümlülüklerle denize çıktı ve Liaoning adını aldı. Şu an da asli görevi olan uçaklarıyla bütünleşerek gerçek kimliğinde bekliyor. Birleşik Devletler kendine misyon edindiği dünya güvenliği (!) gereği bir çok uçak gemisi ve filosunu dünyanın çeşitli denizlerinde konuşlandırmış bir devlettir. Bunlardan bize en aşina olanı ise, Akdeniz’de 6.filo olarak adlandırı- lanıdır. Geçmişte 68 kuşağının hedefi olan bu yüzer sayesinde pek çok üzücü olaylar vuku bulmuştur kıyılarımızda. Nimitz sınıfına ait olan bu tip gemiler yaklaşık 6000 personel ve 100’e yakın hava aracını himayesinde tutabilme yeteneğine sahiptirler. Elde hazır, ivedi yıkıcı vurucu özelliği daima açık olan bu sınıf çokta masraflıdır. Dilerseniz bu işin seyrine kendimizi bırakalım ve maliyet hesaplarına kabaca bir göz atalım. Öncelikle Varyag misali çıplak bir geminin donanımı artı geliş- tirilmesi ve operasyonel hale gelmesi 10 milyar $’ı buluyor. Diyelim ki gemi hazır. En asgari ölçekte yapılandırmaya da açık. Güverte düzeninin en az 1 filo (20 uçak) hazır kıta bekleyecek şekilde dizayn edilmesi gerek. Bunun yanında güvertede helikopterler, nakliye uçak- ları, bütün bunları besleyecek mühim- matlar, bakımcılar, pilotlar ve geminin kendi personelinin yanı sıra, geminin etrafındaki koruyucu tamamlayıcı unsurlar olan diğer savaş destroyerleri ve denizaltılarını da maliyet hesaplarına ilave etme zorunluluğu var. Çünkü ayrı gibi görünen bütün bu aparatlar aslında bu geminin tamamlayıcı unsurları. Uçak gemisinin de korunmaya ihtiyacı oldu- ğundan etrafına eskortluk yapacak askeri deniz araçlarının da geminin ait olduğu ülke envanterine katılma gerek- liliği var. Uçak Gemisine sahip olmak büyük bir caydırıcılık ve gövde gösterisi gibi görünse de coğrafyamız, ekonomik yapımız ve yeni dönüşen dünya şart- ları bu durumu onaylamıyor. Çünkü, o gemiyle okyanus aşırı seyir yapacak, dünyanın dört bir yanını kontrol ede- cek, sömürgeci bir zihniyete sahip olan bir devlet değiliz biz. Olmayacağız da. Gidip uzaklardaki devletlere yön vermi- yor, operasyonlar düzenlemiyoruz. Bu nedenle şimdilik böyle bir yükün altına girme lüksümüz de olmamalı. Bizim için sorun teşkil eden bölgeler bizim kıyılarımızdan 2000-3000 km2’lik uzaklıkta ve uzanılabilir bir alandalar zaten. İsrail, Libya, Suudi Arabistan, Yunanistan, Bulgaristan ve Rusya gibi yerler dışında beklenmedik sorunsallar, envanterimizde ki uçaklarımızla aşılabi- lir ve gereği yerine getirilebilir. İşte bu noktada henüz tersanede yapım aşamasında olan TCG ANADOLU adlı gemimizin önemi ve önceliği bir kez daha gün yüzüne çıkıyor. Bu gemi bizim statümüze göre sorun çözen bir anahtar niteliğinde. Hem az maliyetli. Hem de ülke yapısına uygun kullanılabilirlikte. Bu yüzden, devlet olarak kendimize has savunma güçlerine odaklanmakta fayda var.