tir. Kısa zamanda daha sık seferler yaparak limanlarda hareketliliği artırırlar, hızlı katma değer yaratırlar. Çalışan bir geminin sıfırdan kendi imkanlarıyla gemi yaptırması dünyada da çok görülen bir şey değil. Pahalı olan bu yatırımlar zaman içinde kendini finanse eder. Kosterlerin yapıldıktan sonra kendini ödeme süresi8-1O yıl arasındadır. Fakat 2003 ile 2008 yılları arasında kendi imkanlarıyla 3000 ile 5000 tonluk kapasitede gemi yaptıran armatörler, 3-5 yıl gibi kısa bir zaman içinde gemilerinin finansmanını geri öder hale geldiler. Bunu yapanlar kendi ölçülerinde en iyi gemi işleten armatörlerdir. Bugün 100 koster için talep hacmi yaratılıp filoya kazandırılırsa Türkiye'nin yeniden Karadeniz, Ege, Marmara ve Akdeniz çanağında taşıma etkinliği ve üstünlüğü sağlanabilir:' Proje hangi aşamada? "Projeyle ilgili yapılan çalışmalarda, 100 adet koster talebinin oluşabileceği öngörülüyor. Bu talebi GESADolarak EMEC aracılığıyla Avrupa Yatırım Bankası'na ilettik. EMEC (European Marine Equipment Council) Genel Sekreteri aynı zamanda Avrupa Yatırım Bankası'nda komite üyesi. EMEC'in katkılarıyla şubat ayında yapılan toplantıda banka ile bir ön görüşme yapıldı. Başka konularla birlikte koster filosunun yenilenmesine ilişkinin projenin de gündeme alınmasına karar verildi. Ancak Avrupa Yatırım Bankası ile yapılana son görüşmede, doğrudan doğruya armatörlerin kendileri bir kuruluş adı altında bu talebi oluşturması gerektiği vurgulandı. Talep hacminin tam olarak gösterilmesi, ve armatörlerin bir şemsiye altında müracaatlarını yapması gerekiyor. Avrupa Yatırım Bankası pazarın ve talebin bu yolla belirlenmesini istedi'.' Proje AB'nin genel denizcilik yaklaşımlarıyla örtüşüyor mu? "AB'degemi sanayii ile ilgili uygulanan en büyük proje LeaderSHİP. Proje AB gemi sanayisinin teçhizat üretimini ve gemi inşa sanayini güçlendirmeye yönelik. Tersaneler bir montaj kurumudur. Bir geminin yüzde 7075'Iik kısmını yan sanayi ürünleri oluşturuyor. Gemilerin kullandığı sac, makine, elektrik, elektronik, şaft ve pervane gibi birçok ürün dışarıdan, özellikle yüksek teknolojiye sahip Avrupa ülkelerinden geliyor. MAN, Wartsila gibi Türkiye'de kullanılan gemi makineleri ağırlıklı olarak Avrupa'dan ithal ediliyor. Bu nedenle yaşanmakta olan durgunluk döneminde Avrupa deniz teçhizatı üreticileri projeye son derece sıcak bakıyorlar. AB bugün elindeki yan sanayi sektörüne ciddi biçimde sahip çıkma çabasında. Uzakdoğu'da gemi inşa sanayiine verilen doğrudan destekler, rekabetçi düzende AB ülkelerinin pek uygulamadığı bir sistem. Ama artık AB ülkeleri, pazarı ellerinde tutmak ve gemi sanayi sektörünü tamamen kaybetmemek için gemi inşa sanayiini doğrudan destekleyen projelere artık daha sıcak bakıyorlar. Bu nedenle bizim projemiz AB'ye cazip geldi. LeaderSHiP 2015 kapsamında projemiz iyi bir pazar olarak görülüyor. Türk koster filosunun yenilenmesi kapsamında uygun ve yeterli kredi bulunması, projenin temelini oluşturuyor. Bu çalışmanın içinde Denizcilik Müsteşarlığı, Türk Loydu, sektörden işletmeciler ve tersane sahipleri var'.' Görüşmelerde krediye yönelik belirginleşen detaylar var mı? "Yüz koster yapımının hedeflendiği, projenin bedeli 500 ile 600 milyon Avro arasında olacak. Taleplerin belirginleşmesi aşamasındayız. Belirli bir kredi modeli konuşulmadı. Ama proje bedelinin en az yüzde 70'nin Avrupa Yatırım Bankası tarafından kredilendirilmesine yönelik bir beklenti var. Koster armatörlüğü meşakkatli bir iştir. Yatırım gücü olanların pek fazla yanaşacağı bir gemicilik modeli değildir. Bu nedenle bu projenin kriz sonrasında yükselen piyasada gerçekleştirilmesi çok zor olur. Kriz sürecinde armatörlerimiz çok büyük yara aldı. Yaşlanmış gemileriyle mücadele etmek durumunda kaldılar. Stratejik önemi ve diğer artı katkıları göz önüne alınarak, bu proje MİLGEM gibi bir devlet projesi olarak ele alınmalı. Devlet projeye destek vermeli. Aksi halde projenin gerçekleşmesi imkan dahilinde görünmüyor'.' AB projeye nasıl yaklaşıyor? "Avrupa Liderliği Bilbao Konferansı 21 Nisan 2010'da İspanya'da yapıldı. AB gemi sanayisinin teçhizatlarının geleceği LeaderSHİP 2015'Ie ilgili toplantıya AB Gemi inşa Sanayicileri Başkanı (CESA),EMEC Başkanı, sektörün etkin kuruluşları ve AB parlamenterleri katıldı. Avrupa'da gemi inşa sanayiinin yeniden canlanması için, gemi inşa sanayi ve filo oluşturma konusunda talep yaratma yönünde bir çalışma yapılması, bunlara AB ülkelerinin destek vermesi ve bu desteğin hızlandırılması için bir karar alındı. Bu karar 24 Haziran 201O tarihinde Brüksel'de yapılacak olan Avrupa Parlamentosu'ndaki komisyona sunulacak. AB, deniz ticaretindeki paydaş ülkelerin haksız rekabet yaptığına yönelik bir karara vard. AB için stratejik değeri son derece büyük olan gemi inşa ve yan sanayinin yok olmasına seyirci kalmamak için doğrudan destek verme yönünde çalışmalar başlatıldı. Koster filo projesi, bu çalışmaların içinde değerlendirilebilecek, şans niteliğinde bir çalışmadır. Hazır bir talep ve inşa isteği var. On yılık süreçte, kaybedilen koster filosunun yeniden kazanımı için bugün oluşan şartlar oldukça uygun. AB projeyi değerlendirecek. Zaten bu tip yenilikçi teknoloji gerektiren, çevreye duyarlı projelere destek olunması yönünde AB'nin aldığı kararlar var." GESAD projeye nasıl yaklaşıyor? "Krizde gemi sanayii ile ilgili çok sayıda çalışma ve toplantı yapıldı. GESADolarak bu çalışmaların hep içinde yer aldık. Büyük kesimin kredi ödeme güçlüğü var. Kredi ertelenmesi yönünde talepler oldu. Ancak yeni bir iş hacmi olmadığı müddetçe, kredi ertelenmesi kendini yenilemeyen bir iş olduğu için, yeni güçlükleri getirmekten öteye gidemiyor. Bunun için AB'nin aldığı acil kararları hızla gözden geçirip, yerimizi tespit edip, piyasayı hareketlendirecek, sektörü canlandıracak önemli kararların alınması kaçınılmaz. Geç kalınması, Türkiye'de önümüzdeki yıllarda gemi sanayinin tamamen çökmesine neden olabilir. Burada kendi inşa sanayinin mevcut yapısını kaybetmek istemeyen ve doğrudan destek programları üzerine çalışan AB'nin bu yeni yapılanmasına seyirci kalırsak, büyük ölçüde sipariş aldığımız Avrupa ülkelerinden yeni siparişler alamayacağımızı da görmemiz lazım. Bu bizi nereye götürür, biz kime gemi yapacağız? Koster filosunun yenilenmesiyle ilgili hızlı atılacak bir adım sektörümüze nefes aldırır. Sektörü ayakta durur hale getirmek için AB'de ve Uzakdoğu'da izlenen politikaları, özenle ve dikkatle takip edip, yapılması gereken çalışmalara bir an önce başlamalıyız'.' tersane • mayıs/ haziran 201O 19
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=