26 Eylül 2012 | HABER 26. Sayı (Eylül 2012)

Yakın gelecekte askeri ve sivil alanda fazlasıyla yaygınlaşacak olan insansız sistemler üzerine İstanbul Teknik Üniversitesi’nden bir katkı daha geldi...
Marmara Denizi’nden geçen fay hattının deniz tabanında oluşturduğu etkileri sürekli takip edebilecek bir deniz aracı yapma fikriyle ülkemizde insansız denizaltı (AUV ve ROV) üzerine çalışma yapmaya başlayan ilk ve tek öğrenci ekibi AUVTECH Otonom Sualtı Aracı Proje Takımı, kurulduğundan bugüne kadar geçen 8 ayda yazılım ve kontrol çalışmalarını tamamlayıp yapılamaz denileni başarmış durumda.
Kuruculuğunu ve takım kaptanlığını İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi’nden 2. sınıfı henüz tamamlayan Baran Serdar Sarıoğlu’nun yaptığı ekip 2011-2012 eğitim öğretim döneminin başında bir araya gelerek çalışmalara başlamış. Ekip, üretim aşamasını da tamamlayarak, öğrenciler tarafından tasarlanmış aktif olarak kullanılan ilk milli insansız denizaltımızı ortaya çıkardı.
İTÜ AUVTECH Otonom Sualtı Aracı Proje Takımı, Temmuz 2012’de 15.si düzenlenen AUVSI (Association for Unmanned Vehicle Systems International) ve ONR in ortaklaşa düzenlediği uluslararası su altı araçları yarışmasına (AUVSI Foundation and ONR’s 15th International RoboSub Competition) katılıp ülkemizi temsil etti.
Danışmanlığını İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi’nden Araştırma Görevlisi Ahmet Gültekin Avcı’nın yaptığı ekibin üzerine çalıştıkları diğer projeler ise İnsansız Suüstü Aracı USV (Unmanned Surface Vehicle) ve İnsansız Kara Aracı UGV (Unmanned Ground Vehicle). Ahmet Gültekin Avcı, 2012-2020 yılları arasında savunma sanayi konusunda insansız deniz sistemlerinin kümülatif olarak 7 milyar dolar seviyelerini aşacağını tahmin ettiklerini söylüyor.
Arş. Gör. Ahmet Gültekin Avcı, ekibin yaptığı çalışmaları özellikle savunma sanayine yönelik olarak geliştirme aşamasında olduklarını, bunun yanında kullanım alanlarının çok olmasından dolayı petrol ve gaz endüstrisinde, balıkçılıkta, batimetrik haritalandırmada, sualtı örnek toplamada, gözlem ve ölçüm yapmada ve özellikle deprem kuşağındaki ülkemiz için fay hattı takibinde kullanılabileceğini belirtiyor.
Lisans ve lisansüstü öğrencilerinden oluşan 15 kişilik ekibe 2011-2012 akademik yılının başında ilk desteği İTÜ Rektörü Prof. Dr. Muhammed Şahin’in verdiğini belirten ekip, özellikle öğrenci takımlarına verdiği destekten ötürü kendisine teşekkür ediyor.
Kontrol ve yazılım olarak zorlu etapları bulunan yarışmanın lisans ve yüksek lisans bitirme projelerinde, doktora tez çalışmalarında ve sualtı bilimsel araştırmalarında kullanılabileceğini belirten Avcı, çalışmaların özellikle sualtı görüntü işleme, deniz aracı otomatik kontrolü, elektronik kart tasarımı ve üretimi, pnömatik sistem dizaynı, simülasyon çalışmaları ve Ata Nutku Gemi Model Deney Laboratuvarı’nda eğitim materyali olarak kullanılabileceğini, ayrıca özellikle sualtı sistemler üzerinde milli bir kütüphane oluşturma çabası içinde olduklarını da vurguluyor. Takım kaptanı Baran Serdar Sarıoğlu ise mekanik, elektronik ve yazılım ana başlıklarında yürütülen çalışmaların tamamlandığını, kısa süre içinde testlere başlayacaklarını söylüyor.
Yapılan çalışmada dikkat çeken başka bir nokta ise aracın sahip olduğu elektronik donanımların tamamının takım üyeleri tarafından üretilmesi. Takım üyelerinden Elektrik - Elektronik Fakültesi mezunu Bulut Kırca, güç sistemi, seri haberleşme modülleri, aktüatör kontrol birimleri, motor sürücüler ve sensör arabirim kartlarının tasarım, inşaa, programlama ve test aşamaları AUVTECH takımı üyeleri tarafından İTÜ laboratuvarlarında, yazılım-simulasyon çalışmalarının ise ekip üyesi Abdul Jamil Aryan’ın önderliğinde yine ekibin kendisi tarafından üretildiğini söylüyor. Ekip kullanım alanlarına göre Otonom Sualtı araçlarını şu şekilde sınıflandırıyor:

Ticari Kullanım Alanları
•    Petrol ve gaz endüstrisi
•    Balıkçılık
•    Batimetrik haritalandırma

Askeri Kullanım Alanları
•    Mayın arama-imha
•    Keşif-Gözlem
•    Bütünleşik muharebe

Bilimsel Kullanım Alanları
•    Sualtı örnek toplama
•    Gözlem ve ölçüm yapma
•    Fay hattı takibi

Aracın Teknik Özellikleri:
Kuru Ağırlık: 28 kg
Boyutlar: 1.2 X 0.65 X 0.50
Maksimum Hız: 1 m/s
Çalışma Süresi: 2-3 saat

Ekip projenin eğitime katkısını ise şöyle özetliyor:
Lisans  ve yüksek lisans bitirme projelerinde, doktora tez çalışmalarında ve sualtı bilimsel araştırmalarında kullanılabilir.

Bunun yanında;
•    Sualtı Görüntü işleme
•    Deniz aracı otomatik kontrolü
•    Elektronik kart tasarımı ve üretimi
•    Pnömatik sistem dizaynı
•    Simülasyon çalışmaları
•    Ata Nutku Model Deney Laboratuvarı’nda eğitim materyali olarak kullanılabilir.