lata arayüzeyleri ile lata içi çökelti arayüzeylerini yenime uğratarak korozyon gelişimine katkı sağlamıştır. Tüm bu oluşumlar ise ciddi malzeme kayıplarına neden olarak yüzeyde oluşan korozyon ürünlerinin miktarını önemli ölçüde artıracaktır. 3.3. Çelikte Zamana Bağlı Ağırlık Kayıpları ve Korozyon Hızının Belirlenmesi Deneysel çalışma kapsamında zamana bağlı olarak çelik numunede meydana gelen ağırlık kayıpları her 24 saatte bir belirlenmiştir. Şekil 3a zamana bağlı olarak çelik malzemede meydana gelen toplam ağırlık kayıplarını sütun grafiği ile göstermektedir. Mikroyapısal incelemelerden de gözlendiği üzere zamanla korozyon gelişimi artmakta ve tüm matriksi kaplamaktadır. Bunun bir sonucu olarak yüzeyde önemli ölçüde oksit esaslı korozyon ürünlerinin oluşumu ve tuzlu su içerisinde çözünmeler meydana gelecektir. Şekil 3b ise zamanla birim alandaki toplam ağırlık kaybının doğrusal olarak arttığını göstermektedir. Basit regresyon analizi ile doğrusal ilişki aşağıdaki eşitlik yardımıyla ifade edilebilir: y = 0.6651 X + 5.5394 (Denklem 1) Burada; y = Birim alandaki toplam ağırlık kaybı= (Wt-Wo)/ A W0 = Örneğin tuzlu su testi öncesi orijinal ağırlığı (mg) W1 = Tuzlu suda "t" süresince bekletilmiş olan örneğin ağırlığı (mg) A = örneğin toplam yüzey alanı (dm2); 22 mm x 5 mm x 5 mm boyutlarındaki test örneği için bu değer 0.049 dm2' dir. x = Tuzlu suda bekleme süresi (saat) 4. Sonuçlar Bu çalışmada, ağırlıkça % 3.5 NaCI içeren çözeltide (deniz suyu konsantrasyonu) bekletilen ısıl işlem uygulanmış bir çeliğin mikroyapısında meydana gelen değişimler zamanın bir fonksiyonu olarak incelenmiştir. Deneysel çelik, östenitleştirme, su 120JJ ,---------------------~ lOS.O ------------------------------------------------•- 90J) 1S.O ................................. . 6'JJ) ........................ . •5/l ........................ . 34JJ oıı 24 n 96 Sür< (,aıı) 120 144 (a) 120Jl,---------------------~ ıos.o -.---.... ------....... --.-.............•••••••••• •• y=0,6651.t -5,539-4 6'JJJ ••••••••• -R~.:ö_iı9öi.......... . .... · ....... · · · · · · · • • • 4SJ) 34J) ısıı 20 40 6'J 110 100 120 140 16'> lllO Sün, (,aıı) (b) Şekil 3. (a) Zamana bağlı olarakçelikmalzemedemeydanagelentoplam ağırlık kayıplarının sütun grafiği, (b) zamanla birim alandaki toplam ağırlık kaybının doğrusal olarak artışı verme ve nihai olarak temperleme işlemi sonrasında temper beynit yapısı sergilemektedir. Başlangıçta östenit tane sınırları, korozyon oluşumu için sahip oldukları yüksek enerji potansiyellerinden dolayı yenime uğramıştır. Zamanla östenit tane sınırlarının yanı sıra lata arayüzeyleri de hızlı bir şekilde korozyona uğramıştır. Her iki konumda da bozulmanın yanı sıra saldırgan klor iyonları nedeniyle çözünen bu yöreler, çukurlaşmakta ve ışık mikroskop çalışmalarında belirgin koyu kontrastlarda görülmektedir. İlerleyen zamanla korozyon gelişimi tüm yüzeyi kaplamış olup, seyreltik asitle dağlama sonrası elde edilen mikroyapıya benzer karakteristikte bir yapı oluşmuştur. Zamanın bir fonksiyonu olarak ağırlık kayıpları sütun grafiği ve serpilme diyagramı ile gösterilmiş, basit regresyon analizi ile doğrusal ilişkinin denklemi bulunmuştur. Elde edilen doğrunun eğiminden korozyon hızı 16.0 mg/dm2.gün olarak belirlenmiştir. Kaynaklar [1] Meyers,M.A.,Chawla,K.K.',Mechanical Behaviourof materials',Cambridge UniversityPress,UK, 2009. [2) www.worldstainless.org/NR/rdonlyres / ../Marineapplications.pdf [3) Heselmans, J., 'Performanceof Stainless Steelin MarineApplications:StainlessSteel World, p. 2-5, December 2006. [4) Lai,M. O.,Fong,H.S.,'Mechanical Propertiesofa MarineShaftSteelwith BandedFerrite-PearliteStructure:Journalof MaterialsScienceLetters,8 (11) , p. 1257-1259, 1989. [5) Honeycombe, R. W. K.,'Steels- Microstructureand Properties:Metallurgyand MaterialsScienceSeries,EdwardArnold, Landon, 1981. [6) Bhadeshia,H.K.D.H.,'Bainitein Steeıs: CambridgeUniversityPress,UK, 2001. [7) Barda1,E.,'Corrosionand protection', Springer,Landon, 2004. [8) Talbot, D.,Talbot, J., 'CorrosionScienceand Technology:CRSPressB, ocaRatonFL, 1998. tersane• mayıs/ haziran 2010 39
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=